Hoe is de rol van de vrouw in de kerken? Eind vorige eeuw begon er een vrouwvriendelijke wind door het christendom te waaien, waardoor de stem van vrouwen meer gehoord werd. In het boek Tot spreken heb je mij gehoord gaat Tanja van Leeuwen in gesprek met vrouwen over hun geloofsbeleving in de jaren tachtig en negentig. Kitty Bouwman las het boek en stelt: ‘het laat een geschiedenis van hoop en onmacht zien’.

Net als het boek De weg van de vrede van Stefan Paas gaat dit boek van Jan Scheele-Goedhart over wat vroeger ‘het wezen van het Christendom’ werd genoemd: waar draait het in het christelijk geloof om? Stefan Paas schreef zijn boek om mensen die niet bekend zijn met het christelijk geloof om aan hen uit te leggen waar het in het christelijk geloof om draait. Scheele-Goedhart schrijft zijn boek juist voor de breedte van de oecumene, omdat hij merkt dat ook trouwe kerkgangers niet echt weten waar het in het christelijk geloof om draait.

Het boek begint met een inleiding waarin de schrijver vertelt over een indrukwekkende Paaswake. Daarna beschrijft hij het eerste Paasfeest. Vervolgens wordt Pasen belicht vanuit de periode van het kerkelijk jaar. Pasen is een nieuwsfeit, een aankondiging van een gebeurtenis, een kort, schokkend verhaal. Alle apostelen schrijven er over. Een ieder brengt zijn eigen accenten daarin aan.

Soms worden mensen stem op een manier die ze zelf niet zochten. Door wat ze meemaken wordt er anders naar hen geluisterd. Mensen horen hen en weten: die spreekt niet vanuit een studeerkamerstilte maar vanuit de levensruis. Het leven is door hem, door haar heengegaan en daar is wijsheid uit geboren. Wat ze meemaken hadden ze liever gemist. En toch geeft juist dat hen gezagvolle gedachten. Tegen wil en dank is Niek Tramper zo’n stem geworden. Want als je de tijding krijgt ernstig ziek te zijn, hoe reageer je dan? Als ze alleen nog behandelen om je leven wat te verlengen, wat gaat er dan nog in je om?

Voor de boek ben ik eigenlijk niet de geëigende recensent om de inhoud te beoordelen. Paas schreef dit boek voor degenen die niet bekend zijn met het christelijk geloof. Het is niet een neutrale introductie op het christelijk geloof, maar een met passie geschreven in de hoop dat er een vonk overspringt en er bij de lezer iets gebeurt en er iets van liefde voor het christelijk geloof ontstaat.

In het boek Een tijdje zonder onderzoekt auteur John Oakes het fenomeen ‘vasten’. Van religieus vasten tot politieke hongerstaking en van modehype tot ziektebeeld. Hij waagt ook zichzelf aan een zevendaagse vastenperiode, waarin hij enkel bouillon en water drinkt. Het boek is gestructureerd naar die week: we lezen zeven dagen in zeven hoofdstukken, en naast veel achtergrondinformatie deelt Oakes ook zijn persoonlijke ervaringen.

De Koreaans-Duitse cultuurfilosoof Byung-Chul Han heeft een zelfverklaarde ‘zielsvriendschap’ met Simone Weil. Haar denken motiveert hem tot mystieke mijmeringen in zijn jongste essay Spreken over God. Tegenover de continue afleiding in onze maatschappij plaatst hij aandacht, inactiviteit en wachten. Leidt dat tot onderhoudende kritiek op het laatkapitalisme of lezen we een behapbaar bijproduct van datzelfde systeem? Filosoof en Weil-kenner Lieven De Maeyer las Spreken over God en concludeert: Han reduceert Weils filosofie tot een handig alibi om vooral niets te doen.

Timon J. Beeftink raakte betoverd in een vogelkijkhut. Het uitzicht, de stilte, twee zwanen. Alleen je eigen adem hoorbaar. Toen hij Spreken over God las, een essay van de Duits-Koreaanse filosoof Byung-Chul Han, verdwaalden zijn gedachten opnieuw naar die ervaring in de vogelkijkhut midden in de natuur.

Welke rol speelt ons brein in onze geloofsbeleving? Religie en spiritualiteit bespelen grote delen van het brein in verschillende samenstellingen. André Aleman heeft een helder en nuchter overzicht geschreven over wat de huidige stand van zaken is in de neurowetenschap van religie. Maar, door zich terecht niet te branden aan grote theorieën, blijft het boek wel wat encyclopedisch van aard, stelt neurowetenschapper Jitse Amelink.