In de wintermaanden worden de beelden in de tuinen van het paleis van Versailles vakkundig in hoezen gewikkeld om ze te beschermen tegen vorst en de mogelijke gevolgen ervan: breuken en scheuren. Wie in deze maanden de tuinen teleurgesteld verlaat omdat hij of zij de beelden niet kan zien zoals ze er in de zomermaanden in voile glorie prijken, mist een derde oog. Ook de verhulde beelden zijn (als je dat wilt) als kunst te zien.

De haan kraait dat de dag begint. Daarom noemde de dichter Aurelius Prudentius Clemens (348 – omstreeks 405) hem in de uitgebreide Hymnus ad galli cantum de gevleugelde bode van de dag (ales diei nuntius). Mede door dit lied kreeg de haan in de christelijke traditie een symbolische meerwaarde. Die meerwaarde was echter niet slechts voorbehouden aan het christendom. Ook in de joodse traditie kende en kent men een grote waardering voor (het beeld van) de haan.

In het Maarten van Rossum-museum in Zaltbommel bevindt zich een bijzondere zonnewijzer uit de zeventiende eeuw, afkomstig uit een van de kloosters uit de omgeving. Welk klooster precies, dat is onbekend. Bijzonder aan die deze zonnewijzer – het is de enige in deze vorm in Nederland – is dat hij de vorm van een boek heeft. Een boek waarop de uren worden geteld.

Op de valreep van de dood (ik ben op het moment dat ik dit schrijf ongeneeslijk ziek) sta ik nog een keer stil bij een bijbeltekst die mij heeft geraakt en die ook gezien kan worden als mijn kleine theologische testament als het gaat over de mens en over God. Lang geleden heb ik al eens over deze tekst gepreekt en ook in Schrift schreef ik er eerder al over (nr 233 [2007], blz.180).

Met dit nummer van Schrift nemen we afscheid van Gerard van Broekhuizen; of liever: neemt hij afstand van u als lezer. In 1994 verscheen zijn eerste bijdrage (over Simson) en vanaf 2002 verzorgde hij voor alle nummers een ‘Naschrift’ waarin hij op beeldende wijze het thema van het betreffende nummer verbond met de wereld van de kunst. Daarnaast bleef hij ook regelmatig grotere artikelen produceren en vulde hij zelfs in 2005 een heel (Kerst)nummer. U begrijpt, nu hij om gezondheidsredenen de redactie heeft moeten verlaten, dat wij hem node zullen missen.

Gerard van Broekhuizen laat zien hoe de tekst in 1 Korintiers 16 door de tijd heen aan verandering onderhevig was. De aanpassingen waren nogal sturend van aard…

Stel je eens voor dat je de leider bent van een gemeenschap die wordt gekenmerkt door interne conflicten. Als hoofd van de groep wordt er van je verwacht dat je bemiddelt tussen tegengestelde partijen en de schadelijke gevolgen van voortdurende strijd beperkt. Of je dat nu wilt of niet, je moet handelen en beslissen wat het beste is voor de gemeenschap. Maar misschien kies je een standpunt dat meer aansluit bij de opvattingen van bepaalde groepsleden, wat vijandig zou kunnen overkomen op de rest van de groep. In plaats van het probleem op te lossen, vergroot je het dan misschien juist. Daarbovenop hebben de beslissingen die je neemt consequenties voor hoe men naar je persoon en je levensbeschouwing kijkt.

Paulus had een nogal emotionele relatie met de gemeente van Korinte. Deze groep volgelingen van Jezus zag in hem de messias en was er met Paulus van overtuigd dat de komst van de messias een nieuwe tijd had ingeluid. Het was volgens hen het begin van het einde en anders dan nu was dat voor deze mensen geen negatieve boodschap. Sterker nog: door de komst van de messias zou God nu definitief de dingen op aarde naar zijn hand zetten. De volgelingen van Jezus in Korinte, bijeengebracht door Paulus aan het begin van de jaren 50 van de eerste eeuw, moeten een charismatische gemeenschap gevormd hebben. De Geest leefde onder hen en in hen, daar waren zij van overtuigd. De vrijheid van de goede boodschap, het evangelie van de komst van de messias, bevrijdde hen tot een leven in blijdschap. Niets leek te gek, alles kon.

Kerkleiderschap is voortdurend in beweging. Predikanten en ouderlingen functioneren soms volgens traditionele modellen, dan weer in vernieuwingsprocessen. Pioniers hanteren een ondernemende leiderschapsstijl. Veel van het christelijke leiderschap vindt ook digitaal plaats. Er is een complex netwerk van lokale, bovenlokale en digitale kerkleiders ontstaan. Naar welke leider zou een gemiddelde gelovige moeten luisteren?