< Terug

Kind in het midden

Kind in het midden

Dit artikel is een gratis introductie op het themanummer van TussenRuimte over kind in het midden (2022, nr. 1). Onderaan het artikel vind je de andere bijdragen uit het nummer. Ben je benieuwd naar andere nummers van TussenRuimte? Bekijk dan alle artikelen.

In dit TussenRuimte-nummer staat het theologiserende kind centraal. Ook kinderen horen immers volop bij de kerk. Hoe worden kinderen betrokken bij het geloof, en op welke manier dragen juist zij daaraan bij? Op welke manier kan de christelijke kerk het theologisch perspectief van het kind integreren, hoe gebeurt dit al en welke vernieuwende tendensen zijn er gaande?

Lydia van Leersum-Bekebrede benadrukt in haar dissertatie het belang van agency van kinderen. Er gebeurt al heel veel binnen de kerken – en we moeten de actieve rol van het kind niet over het hoofd zien. Het daagt ons ook uit om naar de huidige praktijken te kijken. Rohan Gideon uit India stelt dat kinderen hun ‘uitvoerend werk’ al in zich dragen, het vraagt van volwassenen om te luisteren; het levert een voller en meer representatief ‘imago dei’ op. Jutta Eilander-van Maaren en Maartien Hutter reflecteren op het onlangs verschenen boek Nooit meer een kleurplaat, een Nederlandstalig handboek, waarin handvatten worden aangereikt om aan de slag te gaan met kindertheologie.

In dit nummer zetten we volop in op praktische voorbeelden en uitwerkingen.

Zo horen we het verhaal van Joy Calang die de concepten van kritische pedagogie inzet bij haar werk op de Filippijnen. Varda Zafar werkt aan boeken voor kinderen in de leeftijd van 3 tot 5 jaar in een Pakistaanse en Indiase context.

Zij probeert het gesprek op gang te brengen over religie, toegespitst op de beleving van kinderen. Anna Kostyleva focust zich op oudere kinderen, waarbij het belang van gebed grote aandacht krijgt.

Sam Goyvaerts benadrukt het belang van ritueel en gebruik als een spiegel en educator voor geloofsontwikkeling. En we kijken ook vooruit, bijvoorbeeld met Iris Verbeek die de vraag stelt: welke rol kunnen religie en verbeelding hebben in de basisschoolcontext, specifiek op het gebied van duurzaamheid?

We hopen dat deze bijdragen het gesprek over kindertheologie verder op gang brengen – niet alleen over kinderen, maar juist met het kind in het midden.

Themaredactie: Petra Laagland Winder en Marieke van der Giessen-van Velzen

Lees meer uit dit nummer van TussenRuimte


Op de fundamenten van bevrijdingstheologie(ën) zoals die zich ontwikkelde(n) in postkoloniaal India, staat de volwassen mens zo centraal, dat er eigenlijk geen adequate kind-theologie en kinderwerk ontwikkeld kan worden. Dat stelt Rohan P. Gideon in een dissertatie waarmee hij in 2015 aan de Universiteit van Manchester een doctorsgraad filosofie behaalde. Hij benadrukt het belang van het ontwikkelen daarvan, omdat dit een breder, voller en representatiever ‘imago dei’ zal opleveren.

Lees verder

Al jong was Lydia van Leersum-Bekebrede zich bewust van culturele verschillen, ook in de kerk. Ze deed een onderzoeksmaster Culturele antropologie en een bachelor Latijns-Amerika Studies promoveerde eind vorig jaar op de vraag hoe kinderen participeren in de Protestantse Kerk in Nederland. Petra Laagland-Winder bevroeg haar op de opvallendste bevindingen uit haar promotieonderzoek.

Lees verder

Heeft God Adam en Eva geschapen als volwassen mensen? Het lijkt er wel op, als we afgaan op de vele schilderijen die de schepping van de mens verbeelden. Maar, volwassen mensen hebben een geschiedenis; een veelheid aan ervaringen die hen geraakt, gevormd en misschien ook wel gehard hebben. Moeten we Adam en Eva niet veel meer zien als ‘nieuwe mensen’, net zoals elk kind een ‘nieuw mens’ is? En als ‘nieuwe mens’ zijn Adam en Eva geschapen naar het beeld van God. Als we naar deze ‘nieuwe mens’ kijken zien we iets van God.

Lees verder

Maartien Hutter & Jutta Eilander-van Maaren


en geloof. Daar staat kindertheologie voor, als visie op geloofsopvoeding en geloofscommunicatie. Het vorig jaar verschenen boek Nooit meer een kleurplaat wil inspireren wie thuis, in de kerk en op school samen met kinderen actief en ontdekkend met de Bijbel en geloof onderweg zijn. Twee reflecties op dit handboek met uitdagende titel in deze Debat-rubriek.

Lees verder

Jolien van der Velde-van Braak


Een vrolijk meisje met twee staarten doet een dansje in de kerk. Dat lijkt niet iets wat elke zondag in deze kerk gebeurt, afgaande op de bijna afkeurende blikken van de overige kerkgangers. Op de eerste rij kijken een man en vrouw elkaar aan alsof ze zeggen: ‘Dit kán toch niet?!’ Anderen rekken hun hals om dit onverwacht vrolijke tafereel te kunnen bekijken. Nergens kan er een lachje van af.

Lees verder

Praxedis Bouwman & Petra Laagland Winder


Behendig zie je kinderen steeds meer ‘swipen’ naar het voorbeeld, van hun ouders, op zoek naar een spelletje of een filmpje. Mensen van verschillende kerken in Europa realiseerden dat in die digitale wereld voor kinderen van alles te vinden is, maar dat ze daar weinig kans liepen de kerk tegen te komen. Makkelijk was het niet, maar ze zijn er, gebaseerd op het principe ‘edutainment’: leren en vermaak.

Lees verder

< Terug