< Terug

Bijdrage Peter Gorter – Symposium

Het symposium Cornelis Graafland is gehouden op vrijdag 28 mei 2021 in het kerkgebouw van de Hervormde Gemeente Ameide-Tienhoven. Hierbij waren verschillende sprekers aanwezig. Wij delen hier graag met jou de mooiste toespraken en interviews van deze dag.

Namens uitgeverij KokBoekencentrum heet ik jullie hier in de kerk en online thuis hartelijk welkom.

Graag wil ik de kerkenraad en gemeente van de Hervormde Gemeente Ameide en Tienhoven heel vriendelijk bedanken voor de huisvesting van deze boekpresentatie. Ook wil ik de organist Gerrit Christiaan de Gier hartelijk bedanken voor het spelen van hemelse muziek. Ook de sprekers ds. Piet de Jong, ds. Kees Budding, prof. Wim Moehn, prof. Wim Verboom en iedereen die aan de totstandkoming van deze avond heeft meegewerkt, verdienen zonder meer dank.

Een bijzonder welkom wil ik heten aan de auteurs Arjan Boersma, dr. Wim Dekker en ds. Henk Westerhout.

Gereformeerde inborst als nieuw

Mijn naam is Peter Gorter en ben bij uitgeverij KokBoekencentrum werkzaam als acquirerend redacteur. In die hoedanigheid heb ik het voorrecht gehad om met Arjan Boersma, Wim Dekker en Henk Westerhout aan deze schitterende boeken te werken, die aanleiding vormden voor het organiseren van dit symposium.

Met het uitgeven van Graafland gebeurde er ook wat met mij als uitgever. Door de boeken Geest en leven en Tegendraads gereformeerd werd het mij duidelijk dat Graafland ons wilde uitnodigen om onze gereformeerde traditie kritisch te doordenken. Om onze gereformeerde inborst zogezegd als nieuw te zien.

Breder gereformeerd protestantisme

Graafland wil niet dat wij ons als gereformeerden opsluiten in het denken van Calvijn. En ons ook niet laten beperken tot de daaropvolgende scholastiek bevindelijke traditie waarvan Calvijn de eerste zaadjes in de grond heeft gestopt. Om maar gelijk een concreet voorbeeld te noemen, Graafland heeft kritiek op Calvijns (en door Beza verder uitgewerkte) idee van de dubbele predestinatie, de gedachte dat God een plan heeft gemaakt welke mensen hij zal uitverkiezen en welke hij zal verwerpen.

Graafland zet hiermee de luiken verder open: het gereformeerd protestantisme is volgens hem breder dan wij wellicht denken. De bronnen van het vroege Nederlandse gereformeerd protestantisme (pakweg de eerste decennia van het Nederlands gereformeerd protestantisme) geven hiertoe ook aanleiding. In 1562 meldt Petrus Dathenus bijvoorbeeld dat er ook gereformeerden zijn die het idee van predestinatie afwijzen, maar dat dit geen reden is om hen als ketter neer te zetten. Simpelweg omdat dit niet het fundament van het geloof raakt. Ik denk ook aan de Heidelbergse catechismus, waarin gezwegen wordt over een goddelijk besluit van verkiezing en verwerping.

Kortom, het vroege gereformeerde protestantisme was een bredere beweging die verder keek dan Johannes Calvijn. Andere belangrijke inspiratoren waren bijvoorbeeld Johannes a Lasco, die de vrije wil van de mens verdedigde, en Heinrich Bullinger, die kritiek had op de gedachte van de dubbele predestinatie.

Menens Calvinisme

Samenvattend, we zijn als gereformeerden nooit calvinist geweest, althans niet aan het begin van onze gereformeerde traditie. Dit ondersteunt Graaflands kritiek op het te serieus nemen van Calvijn.

Ik besef mij dat ik met het poneren van deze stelling buiten mijn boekje als uitgever ga. Maar ik wilde u mijn leeservaring niet onthouden. Juist omdat het gereformeerd protestantisme bij Graafland lichter wordt, zogezegd vrolijker wordt. En die leeservaring gun ik u ook.

Graag wil ik Henk Westerhout, Wim Dekker en Arjan Boersma van harte feliciteren met het verschijnen van deze sprankelende boeken, waaruit lezers nieuwe inspiratie kunnen putten.

Peter Gorter is acquirerend redacteur voor KokBoekencentrum Uitgevers

Bekijk de rest van de artikelen over het symposium hier:

< Terug