< Terug

Interview met Bert Dicou

Lees hier het interview met Bert Dicou naar aanleiding van zijn nieuwe boek Ons leven vieren.

Wat was de aanleiding tot het samenstellen van Ons leven vieren?

Liturgie – een weloverwogen en goed uitgevoerde manier van vieren, met aansprekende woorden hetzij uit de traditie, hetzij uit deze tijd – wordt steeds belangrijker. Dat is waarom mensen het aantrekkelijk vinden om naar een kerk te komen. Vieren met gevoel voor de oergebaren van het christelijk geloof, de dienst als een rijke compositie van elementen waarbij de deelnemer op allerlei niveaus wel of niet aan kan haken, waarbij gewone, directe taal niet geschuwd wordt, dat is waar wij voor staan.

Ons leven vieren is een project van het Arminius Instituut, de instelling achter het Remonstrants Seminarium. Ik ben docent aan dit Instituut, en verzorg in de predikantsmaster onder meer de module Liturgie. Voor mijn colleges had ik behoefte aan een actueel overzicht van hoe er liturgie wordt bedreven aan de open, oecumenische kant van de kerk, de kant waartoe ook het kerkgenootschap van de Remonstrantse Broederschap behoort. Teksten, rituelen, achtergronden, beschouwingen …

En toen bedacht ik dat een boek over liturgie en liturgievernieuwing, met materiaal uit de remonstrantse en bredere oecumenische praktijk, sowieso wel een gat in de markt zou zijn. Niet alleen binnen onze kerk, binnen heel veel kerken staat liturgie volop in de aandacht. Dus ging ik aan de slag.

Een kleine redactie, met Claartje Kruijff, behalve landelijk bekend theoloog, ook nog voorganger bij de Dominicuskerk in Amsterdam, én student aan ons Seminarium, en Joost Röselaers, toen nog Algemeen secretaris van de landelijke kerk. Met zijn drieën spoorden we collega’s op die liturgisch iets te vertellen hadden en/of mooie teksten maakten.

We kregen een hartelijke aanmoediging van ons remonstrantse kerkbestuur, financiële ondersteuning van een aantal fondsen, en vonden een verwelkomende uitgever. Met als resultaat een rijk boek, dat er ook nog eens, met veel dank aan de vormgevers van KokBoekencentrum, fantastisch uitziet.

Voor wie is het boek geschreven?

Het boek is geschreven voor iedereen die met liturgie bezig is. Predikanten, priesters, pastoraal werkers, pioniers .. En natuurlijk ook voor de gemeentes zelf. Liturgiecommissies, kerkenraden, elke gemeente die heel bewust werkt aan de vormgeving van de dienst. Het boek bevat teksten voor elk moment van de dienst, voor alle tijden van het kerkelijk jaar, voor speciale gelegenheden, voor rituelen buiten de kerk. En daarnaast een 25 korte artikelen over allerlei aspecten van liturgie, achtergronden, rituelen, liturgische proefplaatsen.

Wat onderscheidt ‘remonstrantse liturgie’ van liturgische tradities?

Wat ik hierboven al noemde: directe taal, die toch niet populair wil doen. Een zekere weloverwogen, stijlvolle soberheid dus. Gevoel voor het heilige, maar zonder dan met al te grote woorden aan te komen. Openheid naar twee kanten: waardering voor het goede dat vanuit de traditie naar ons toekomt, en belangstelling voor hoe liturgie zich in een nieuwe tijd verder kan ontwikkelen; er is ruimte voor klassiek en voor experimenteel. Overigens is het boek bepaald niet exclusief remonstrants, er zijn volop bijdragen vanuit de basisbeweging, van pioniers, van dichters en van bekende liturgisten.

Heeft u een voorbeeld van een vernieuwend ritueel uit uw kring?

Een ‘vernieuwend ritueel’? Veel van de rituelen die we beschrijven zijn juist oeroud, en dat is ook hun kracht. Waar het ons om gaat is het vinden van nieuwe taal om die oude rituelen hun kracht terug te geven die ze door versleten taal wellicht wat zijn kwijtgeraakt. Echt nieuw zijn in onze tijd een ritueel bij euthanasie, of rituelen bij een echtscheiding. Van die laatste hieronder een voorbeeld:

Symposium

Er is op 24 mei, in Bussum, een symposium georganiseerd over liturgie en liturgievernieuwing, met dit boek als uitgangspunt.


Ons leven vieren

Ons leven vieren - Bert Dicou

Ons leven vieren onder redactie van de theologen Bert Dicou, Claartje Kruijff en Joost Röselaers biedt nieuwe taal en vormen voor vrijzinnige vieringen. Voor de zondagse viering, voor aloude rituelen als doop, huwelijk en uitvaart, maar ook voor nieuwe rituelen als het begeleiden bij euthanasie. De behoefte aan rituelen is groter dan ooit, maar wij lijken geen passende woorden en gebaren meer tot onze beschikking te hebben om hieraan te beantwoorden. Drie vrijzinnige theologen hebben daarom aan collega’s en aan dichters gevraagd om voor nieuwe teksten en vormen te zorgen. In deze bundel zijn ook achtergrondverhalen geschreven over vrijzinnige liturgie.

< Terug