Tag: Heilig

Het kerkgebouw als cultuurhistorische en liturgische presentie

Uit Laetare 2021 - uitgave 01 - 20 april 2021

De kerk doordeweeks openstellen. Wat is de meerwaarde? Waar doe je het voor? Voor wie doe je het? Gertjan de Pender schrijft over het onderzoek naar het verschijnsel Open Kerk en de praktijk ermee.

Het heilige in de chaos

Uit Herademing 2020 - uitgave 04 - 9 maart 2021

Het Heilige heeft niet veel ruimte nodig om tot z’n recht te komen, een sneeuwkristal kan al genoeg zijn. Maar kan het heilige ook in de chaos wonen? Het boek Exodus vertelt in hoofdstuk 3 dat Mozes in de brandende braamstruik een ontmoeting met God heeft. God zegt daar: ‘Ik heb gezien hoe ellendig mijn volk er in Egypte aan toe is, ik heb hun jammerklachten over hun onderdrukkers gehoord, ik weet hoe ze lijden. Daarom ben ik afgedaald.’ God is dus niet bang voor de chaos. Hij is er in afgedaald om bij zijn onderdrukte volk te zijn en Hij houdt het er ook uit, want de onderdrukking in Egypte duurde lang.

De kosmos als heilige ruimte?

Uit Herademing 2020 - uitgave 04 - 9 maart 2021

We zijn een deel van de kosmos. Als zodanig kan ‘de kosmos’ nooit aan ons als een ding verschijnen. Wel zijn wij in staat om over onszelf en over de kosmos na te denken. Vanuit natuurwetenschappelijk en filosofisch opzicht is er geen enkele reden om de mens centraal te stellen. Maar in de mens is de kosmos wel tot zelfbewustzijn gekomen. Dat schept verantwoordelijkheid.

Eten zoals het zou moeten zijn

Uit Schrift 2020 - uitgave 04 - 5 februari 2021

Eschatologische en prefiguratieve maaltijden in het vroege christendom In het begin was de maaltijd is de titel van een uitdagend boek van de Amerikaanse theoloog Hal Taussig. De centrale these ervan is dat niet de boodschap, maar de maaltijd aan de wieg stond van het vroege christendom (als vroegjoodse sekte). Meer dan een ‘plaatje bij […]

Oecumenische corona

18 januari 2021

Als het gaat over kerk en corona, komt een aantal thema’s steeds voorbij: hoeveel kerkgangers toegelaten kunnen worden, of er gezongen mag worden, wie de regels uitvaardigt. Daarnaast zijn er theologische beschouwingen over de betekenis van de coronapandemie, bijvoorbeeld van Tom Wright. Een vraag die wat mij betreft te weinig aan bod komt, is: wat gaat corona betekenen voor de oecumene? Het is wel duidelijk dat ‘kerkgangers’ via hun laptops veel kerkelijk shopgedrag laten zien. […]

De kerkdienst door de eeuwen heen

Uit Kerk en Theologie 2020 - uitgave 02 - 30 november 2020

Proefboringen voorbij de vereniging Dat ‘events’ als The Passion in de kerk steeds populairder worden, kan ieder zelf waarnemen. Een bijverschijnsel daarvan is, dat ook de ‘gewone’ zondagse kerkdienst steeds meer de trekken van een evenement krijgt. Uit eigen waarneming, als gemeentepredikant en als visitator, is het mij verschillende keren opgevallen dat er een tendens […]

Maria-op-de-Keins

Uit Kerk en Theologie 2020 - uitgave 04 - 30 november 2020

Pagane associaties bij een christelijk heiligdom Het perspectief van een ‘plattelandsdominee’ Het Westfriese plattelandsstadje Schagen, met ongeveer 19.000 inwoners, ligt in het hart van de Noordkop van Noord-Holland. Sinds 2018 ben ik in dit stadje werkzaam als predikant van de Protestantse Gemeente. Toen ik nog maar net in Schagen woonde, werd ik gewezen op het […]

Vladimir Hrabal over oosters-orthodox en West-Europees: ‘we ademen door twee longen’

Uit Herademing 2020 - uitgave 03 - 19 november 2020

Hoewel volgens Vladimir Hrabal de tegenstellingen tussen Oost-en West-Europa ten onrechte uitvergroot worden, vergelijkt deze Tsjechische theoloog de oosters-orthodoxe en de West-Europese wereld met elkaar. ‘De grote theologen en filosofen van het Oosten zijn vaak sterk beïnvloed door westerse denkers – en andersom.’ Over de EU zegt hij: ‘We stuiten op het oosterse concept van […]

Het concentratiekamp als heilige ruimte

Uit Herademing 2020 - uitgave 03 - 19 november 2020

Het concentratiekamp is in Europa deel geworden van ons collectieve geheugen. Kun je de plekken waar de kampen lagen heilig noemen? Heilig, waar zoveel geleden is, zoveel onrecht is aangedaan, de menselijkheid zo met voeten is getreden? Ja, juist daarom. En omdat er intens en op creatieve wijze gebeden en gevierd is. Het zijn monumenten […]

Waarom zijn deze bloemen anders dan andere bloemen?

Uit Laetare 2020 - uitgave 03 - 22 oktober 2020

Van Harry Mulisch gaat het verhaal dat zijn moeder water opzette voor thee. Als het water kookt, roept zijn vader dat hij toch meer zin heeft in koffie. Zijn moeder giet het kokende water in de gootsteen en zet nieuw water op. Blijkbaar heeft het kraanwater betekenis gekregen, een identiteit, door het met het doel […]