In Micha 1-5 richt de profeet zijn strafprofetie in het bijzonder tegen de valse profeten en tegen de leiders van het volk, de hooggeplaatsten. In Micha 6 en 7:1-7 wordt de profetie verbreed en richt de profeet zich tegen het volk. De zonde is zo algemeen geworden dat die de gehele maatschappij heeft aangetast. Er zijn geen rechtvaardigen meer onder de mensen.

Saul wil David doden en probeert hem te vinden. Zijn achtervolging moet hij staken vanwege de strijd tegen de Filistijnen. Maar na een veldslag tegen hen vervolgt hij zijn zoektocht naar David. David zoekt een veilig heenkomen en zet zich neer in het moeilijk toegankelijke gebied van de ‘bron Gedi’ (Hebr.: ‘ein-gèdi – 24:1). Saul gaat daar met drieduizend van zijn beste mannen naar hem op zoek. Hij zoekt hem tegenover de Steenbokrotsen. Dat is de plaatsnaam van een vrijwel ontoegankelijke plek.

Het Hebreeuwse woord voor wijsheid is chokhmah (Gr.: sofia). Naar haar aard is wijsheid niet louter kennis of wetenschap, maar een werkwoord. Haar kunnen of weten is erop gericht om iets tot stand te brengen. Wijsheid vertalen als bekwaamheid of bedrevenheid kan daarom ook. In Spreuken 8 gaat de wijsheid dan ook vooraf aan het tot stand brengen der dingen. Nog vóór zijn werken schiep de Heer mij, zegt de Wijsheid (8:22).

Anders dan bij Matteüs (5:1-12) doet Jezus zijn uitspraken van ‘zalig’ en ‘wee’ bij Lucas (6:17-26) in de tweede persoon meervoud. Daarmee vestigt Hij de aandacht op de aangesprokenen: een grote schare van zijn leerlingen, evenals een grote menigte van het volk uit heel Judea, uit Jeruzalem en van de zeekant van Tyrus en Sidon (6:17). Die aandacht wordt versterkt doordat Jezus zijn blik opheft naar zijn leerlingen zodra Hij begint te spreken (6:20).

Het mysterie van Christus is nauwelijks te bevatten, laat staan goed te vertalen. Het Griekse woord mustèrion wordt soms vertaald met ‘geheim’ of ‘verborgenheid’. Maar vaak laat men het woord mysterie staan, want kenmerkend ervoor is nu juist de ondoorgrondelijkheid ervan. In de Efeziërslezing op het feest van Epifanie gaat het met name over deze ondoorgrondelijkheid van het Christusmysterie.

‘Weg ermee!’ en ‘Nee, dat kan echt niet meer’ was de reactie in 2016, gevolgd door ‘Racistisch’ in 2020, toen er nieuwe commotie ontstond over een gewraakte strofe in een lied van Willem Barnard: ‘De negers met hun loftrompet, /de joden met hun ster, / … Is het niet van belang, alvorens een lied te schrappen of niet meer te zingen, de tekst eerst te doorgronden? Wellicht wil de strofe iets heel anders zeggen dan er in deze tijd in wordt gehoord.

Bij Job 19,23-27a, Psalmen 119,1-8 en Marcus 12,18-27 We lezen de woorden van Job op de zevende zondag van de herfst, samen met het evangelie over het gesprek van Jezus […]

Bij Job 42 Met hoofdstuk 42 eindigt het boek Job. Een oosters volksverhaal over een aanzienlijk en vermogend man die kwijtraakt wat hij bezit als hij door rampspoed wordt getroffen, […]

Bij Genesis 3,1-14 Kaïn en Abel zijn gebaard door dezelfde moeder. Maar daarmee houdt de overeenkomst tussen beiden op. Bij zijn geboorte roept Eva de naam Kaïn, want, zegt zij: […]