Je zou het de corebusiness van theologen kunnen noemen: het gebruik van Grote Woorden. Ze zijn er van huis uit zo aan gewend, dat die vertrouwdheid hen ongevoelig kan maken voor de onvanzelfsprekendheid van wat ze zeggen. Geloof, hoop en liefde—het zijn stuk voor stuk woorden die aanvechtbaar zijn gebleken. Neem de hoop, om dat grote woord  hier uit te lichten.

Zweven tussen hoop en wanhoop… het is bij uitstek iets wat ons overkomt op breukmomenten. Op die momenten waarin de normale gang van zaken plots wordt doorbroken en we oog in oog komen te staan met onze kwetsbaarheid en eindigheid. Het overkwam dichteres Lieke Marsman (1990). Ze had nog zoveel toekomstplannen, totdat een kankerdiagnose daar abrupt een streep door trok. Haar ervaringen van het ‘samenleven met de dood’ bundelde ze in Op een andere planeet kunnen ze me redden (Pluim, 2025). In deze recensie duiken we in dit boek met een prangende vraag: hoe gaat Marsman om met hoop en wanhoop?

Voor een buitenstaander ben ik waarschijnlijk een saaie wandelaar. Hij ziet me steeds opnieuw dezelfde route nemen. Zelf vind ik herhaling een ideaal recept om in hetzelfde andere dingen op het spoor te komen. Zelfs na lange tijd ontdek ik zaken die er tevoren waren, maar die ik niet had opgemerkt.

Waarom geloven zoveel mensen in iets hogers? In De ziel van het brein onderzoekt gerenommeerd hersenwetenschapper André Aleman de verbinding tussen geloof en neurowetenschap. Is spiritualiteit ingebakken in onze hersenen of is het een product van cultuur en ervaring? Aleman laat zien dat onze religieuze overtuigingen nauw verbonden zijn met hersenactiviteit, maar benadrukt tegelijkertijd dat spiritualiteit meer is dan slechts een product van ons brein. Hiermee laat hij nieuw licht schijnen op een van de belangrijkste en oudste vragen van de mensheid: is er meer dan dat wij zien? Tom gaat in deze aflevering van De theologie podcast in gesprek met André Aleman.

Hadewijch, de middeleeuwse mystica die in het Middelnederlands hartstochtelijk schreef over de liefdesrelatie tussen God en mens, was literair actief in het midden van de dertiende eeuw in het voormalige hertogdom Brabant. Vier werken staan op haar naam: Visioenen (inclusief het addendum Lijst der volmaakten), Brieven, Liederen (ook bekend als Strofische Gedichten) en Rijmbrieven (of Mengeldichten). In dit veelzijdige oeuvre staat de Minne centraal: de goddelijke liefde die de mens uitnodigt tot een leven van contemplatie en minnedienst.