< Terug

Spreken en zwijgen

Van de redactie

Het is voor ons allemaal even wennen, een digitale Herademing. We waren immers zo vertrouwd met de papieren uitgave van ons mooie geïllustreerde tijdschrift. We hopen dat u er weer bent, want we hebben een boeiende jaargang, met als titel ‘Leven in contrasten’.

In de christelijke spiritualiteit en mystiek zien we een spanning tussen spreken en zwijgen. Met dit spanningsveld wordt het contrast tussen de wereld en het contemplatieve leven aangeduid. De wereld staat voor affectie en zintuiglijkheid, zoals woorden, voorstellingen, fantasie, gedachten, herinneringen. Het contemplatieve leven heeft te maken met stilte, gebed, innerlijkheid, eenvoud.

Kick Bras schrijft over de paradox tussen spreken en zwijgen bij Thomas Merton. Voor Merton is de kern van de mystieke ervaring het diepe zwijgen. De paradox tussen spreken en zwijgen vinden we ook bij middeleeuwse geestelijke schrijfsters, maar dan omgekeerd. Zij werden juist opgeroepen het zwijgen, dat zij als vrouw kregen opgelegd, te doorbreken en in het openbaar te spreken en te preken!

Uit deze voorbeelden blijkt dat we spreken en zwijgen in het geestelijke leven niet tegenover elkaar moeten plaatsen. Het is niet: het één of het ander. Inderdaad, het is er allebei en daartussen is een spannende dynamiek. Het ene is niet spiritueler dan het andere. Daarvan getuigt een woestijnmonnik:

‘Vader, is het beter te spreken of te zwijgen?’

En de grijsaard zei: ‘Als je spreekt omwille van God, ben je goed bezig; en als je zwijgt omwille van God, net zo zeer.’

Met deze wijze woorden wens ik u veel inspiratie toe.

Namens de redactie,

Kitty Bouwman
Hoofdredacteur van Herademing


Inhoudsopgave

Leven in contrasten
Jaarthema
Kitty Bouwman

Agenda
Redactie

Merton boetseerde woorden vanuit de stilte
Kick Bras

Hildegard verhief haar stem in de middeleeuwse mannenwereld
Kitty Bouwman

Stille taal benadert de Onnoembare
Margot Berends

Veel zeggen door samen te zwijgen
Shoshannah Brombacher

Word stil
Handreiking
Mirjam Dirkx

Judith verbrak het zwijgen over misbruik door haar predikant
Christiane van den Berg

Spreken is zilver, stilte is goud
Barbara Zwaan

Van blijde stilte naar kakofonie
Intermezzo
Margot Berends

Zwijgen en spreken van God in de Bijbel
Jan Venderbos

Om werkelijk te kunnen spreken, moet je zwijgen
Marianne Vonkeman

Zwijgen en spreken na Auschwitz
Boekrecensie
Jan Venderbos

Korte boekrecensies:
Braembussche – Tekens van het onzichtbare
Warren – Bidden in de nacht
Nusselder – Meer dan de mens alleen
Jansen – Brandend verlangen
Merton – Zen en de gretige vogels
Van Knippenberg – Grenzen in meervoud
Ignatieff – Troost


Spreken en zwijgen
Herademing 2022, nr. 1

< Terug