In deze aflevering gaat Krina Huisman in gesprek met hoogleraar klinische godsdienstpsychologie Hanneke Schaap-Jonker over haar nieuwste boek Weg met het zelfvertrouwen! Waarom moeten we van ons zelfvertrouwen af en wat komt ervoor in de plaats?
Dit artikel is het laatste in een reeks van vier handreikingen over de vier kardinale deugden. Zie ook handreiking moed, handreiking wijsheid en handreiking matigheid. In deze laatste handreiking gaat het over Justitia, rechtvaardigheid: de naaste geven waar deze recht op heeft.
Ingrid Guardiola is een Catalaanse essayist, filosoof, filmmaker en docent. Haar boek De macht van protocollen over de invloed die protocollen en procedures hebben in het digitale tijdperk, verscheen onlangs bij uitgeverij Ten Have. Ze levert daarin een kritisch-maatschappelijke analyse op het digitale kapitalisme en sluit daarmee aan op de bredere vraag: hoe te leven in een digitaal tijdperk dat ons leven almaar meer vast lijkt te willen leggen binnen gestandaardiseerde modellen? Theoloog en techniek-kenner Fulco Timmers bespreekt het boek.
In België probeert ‘Go Church’, een Ghanees initiatief dat het welvaartsevangelie uitdraagt, jongeren via love-bombing de kerk in te krijgen. Maar voordat we denken dat wij, ‘gewone christenen’, daar niets mee te maken hebben, poneert universitair docent en predikant Bernd Hirschfeldt dat machtsmisbruik in elke kerk voor komt en dat kerken zichzelf daarom kritisch moeten blijven onderzoeken.
Gouden tabletten met Oudgriekse teksten werden vanaf de vierde eeuw v.Chr. aan overledenen meegegeven. Ze bevatten aanwijzingen voor de reis door de onderwereld en het bereiken van een gelukkig leven na de dood. De teksten benadrukken de goddelijke afkomst en rituele reinheid van de ingewijde, die herboren kan worden als god. Hoewel vaak aan orphisme verbonden, is de precieze religieuze stroming onbekend.
Mysterieculten boden ingewijden religieuze ervaringen en hoop op een beter leven na de dood. De Eleusische mysteriën, gewijd aan Demeter en Persephone, waren het bekendst. Tijdens geheime rituelen maakte men een overgang van duisternis naar licht. De inwijding beloofde goddelijke bescherming en een beter lot in het hiernamaals. Rituele reinheid en correcte ceremoniën stonden centraal; een moreel leven was niet altijd vereist.
In januari 1962 vonden archeologen bij Derveni (Griekenland) een graftombe uit circa 300 v.Chr. Hierin lag een papyrusrol, bedoeld als begeleider naar het hiernamaals. Hoewel het onderste deel verbrand was, bleef het bovenste gedeelte bewaard. Deze gecarboniseerde rol is een van Europa’s oudste bewaarde geschriften. De tekst bleek gedeeltelijk leesbaar, ondanks de rituele verbranding samen met de overledene.
In de Grieks-Romeinse oudheid geloofde men dat mensen met een gewelddadige dood, zoals door moord, als rusteloze geesten terugkeerden voor wraak. Deze ‘biothanes’ werden als krachtig beschouwd. Hun geesten verschenen via dromen, achtervolgden daders of werden door rituelen opgeroepen. Ook de Erinyen, de wraakgodinnen, straften ernstige misdaden.
In deze paragraaf hebben we het over zelfdoding bij Grieken, Romeinen, en de latere neoplatoonse filosofen.
