Toen ik De avond is ongemak las van Marieke Lucas Rijneveld had ik dezelfde gemengde ervaring als bij het lezen van Knielen op een bed violen van Jan Siebelink. Ik had bewondering over het literaire meesterschap en evengoed verwondering over het christelijk geloof dat in die boeken naar voren komt. Dat is zo anders dan het geloof dat ik als kind heb meegekregen en ook zo anders dan mijn geloof nu beïnvloed door jaren theologie.

Is het een vorm van beroepsdeformatie dat je als predikant, bezig met een preek, een andermans preek van 400 jaar geleden leest? Ik was een verwijzing naar de betreffende oude preek wel eerder tegen gekomen en wist zelfs de naam van de predikant: Lancelot Andrewes. Maar de preek had ik nog nooit gelezen en ik had me ook niet gerealiseerd dat Andrewes ten nauwste betrokken was geweest bij de King James vertaling. Nu wilde ik iets controleren. Wat had T.S. Eliot in een van zijn mooiste religieuze gedichten, ‘The Journey of the Magi,’ precies overgenomen van die preek?

In onze maatschappij is het gebeuren van Kerstmis iets dat volkomen los staat van Pasen en al vaak ook niet meer zoveel te maken heeft met de geboorte van Jezus. Maar ook bij mensen die wel weten waar Kerstmis over gaat bestaat de neiging om de menswording te isoleren. Dat is jammer omdat daardoor de lengte, breedte, hoogte en diepte van de menswording niet echt wordt opgemerkt.

Hervormingsdag en Allerheiligen/Allerzielen vielen dit jaar samen. Enkel toeval? Een kwestie van ironie dat deze twee herdenkingsfeesten dit jaar samenvielen? Of meer dan toeval en ironie?

De muzikale setting van het Zonnelied door Sofia Gubaidulina geeft aan dat lied een aparte dimensie en luisteren naar haar muziek is een fascinerende geestelijke oefening die om geduld vraagt.

Was de pest een rechtvaardige straf van God? En de coronapandemie? Een vraag die niet eens zou mogen opkomen bij Christenen – laat staan positief beantwoord zou mogen worden.

‘Schepping uit niets’ is een uitspraak die ingaat tegen onze ervaring dat van niets, niets komt. Toch is die vreemde uitspraak van groot belang voor onze visie op God, die als Schepper van niets afhankelijk is en voor onze visie op onszelf die ten diepste grootse gaven zijn.

In de coronatijd hebben mensen de natuur herontdekt. Is dit ook een herontdekking van schepping en Schepper? Kan de natuur, ondanks (of dankzij) de dreigende ecologische crisis, een bron van inspiratie zijn?