Praktische theologie

Ja of nee? Ja of ‘Nee, ouderling wil ik niet worden. Ik houd niet van vergaderen, “beleid” vind ik een moeilijk begrip. Goed contact tussen mensen vind ik belangrijk, maar ouderling, nee.’ Het gaf me een opgelucht gevoel. Ik had bedankt en er geen spijt van…

In mijn studententijd, midden jaren 1980, ben ik met een vriend liftend naar Turkije gegaan. Dat was in veel opzichten een cultuurschok. Niet negatief, maar eerder vruchtbaar verrassend. Alles wat anders is, laat je nadenken over wat je altijd gewoon hebt gevonden. Je gaat met andere ogen kijken.

Midden in het prachtige Gent ligt het klooster van de ongeschoeide karmelieten. De façade aan het pleintje doet niet vermoeden dat zich daarachter een oase van rust bevindt. In de kloostergang ontmoeten we pater Paul de Bois. Vragen zijn er voldoende. Bijvoorbeeld: wat hebben schoenen met een kloosterorde te maken?

Paulien Vervoorn is een van de weinige auteurs die ik ken, die prominent met haar eigen portret op de voorzijde van haar boeken staat. Dat getuigt van lef en van een gezonde dosis zelfvertrouwen en dat blijkt ook uit de ondertitels van haar twee boeken over preken, respectievelijk ‘hoe je een steengoede preek maakt’ en ‘wekelijkse inspiratie voor (s)prekers’. Daarmee maakt ze het zichzelf niet gemakkelijk, want de vraag is dan direct of zo’n ondertitel wordt waargemaakt. In dit geval geldt dat eveneens voor de hoofdtitel en zouden we ook de vraag kunnen stellen: Krijg ik bij lezing van dit boek ‘zin in preken’?

De vraag in hoeverre het christendom exclusief is, roept bij mij onmiddellijk een wedervraag op. Die luidt: welk christendom? Het christendom is een verzamelnaam – generaliserend en abstract. Iedereen begrijpt wat ermee wordt bedoeld en in wetenschappelijke teksten kan de term toereikend zijn, bijvoorbeeld waar het de historische ontwikkeling en geografische verspreiding van de christelijke godsdienst betreft. Maar dat het christendom talrijke denominaties kent die elkaar lang niet altijd aanvaarden als zusterstromingen – iets wat voor veel meer godsdiensten geldt –, is een feit.

Een paar maanden geleden las ik een ontroerend verslag van een tweegesprek tussen columnist Elma Drayer en activist Milou Deelen in het NRC. Onderwerp van gesprek was de verhouding tussen seksualiteit en feminisme. Het is vooral een gesprek over de verschillen tussen het feminisme van de jaren 70 en het ‘jonge feminisme’ van vandaag, terwijl er tegelijk nog zo weinig veranderd lijkt te zijn aan seksueel geweld. Wat opvalt: de liefdevolle verbazing van ‘boomer’ Drayer over de twintiger: “Arme Milou, jij moet op eieren lopen.”

Deze handreiking voor een gesprek met kinderen over Kerst brengt dichtbij, hoe groot het wonder is, dat de grote God zich in zo’n klein kindje aan de aarde gegeven heeft.

Ds. Otto Matulessy is ondanks de drukke werkzaamheden zeer opgetogen als we elkaar ontmoeten in het Houtense kantoor van de Geredja Indjili Maluku (GIM), de Molukse Evangelische Kerk in Nederland. Tot drie jaar geleden stond hij midden in het gemeentewerk, nu richt hij zich op zijn taak als ketua, voorzitter, van het synodebestuur van de GIM. Enthousiast deelt hij zijn verhaal met het oog op het 70-jarig bestaan van zijn kerk. Hij aarzelt zichzelf te omschrijven – ‘ik ben niet zo van de oneliners over mijzelf’ – maar het interview verliep in de geest van: ‘Beta anak bangsa …’ – ‘Ik ben een kind van het volk …’

Vier moeders uit het Oude Testament, Bathseba, Ruth, Rachab en Tamar en één uit het Nieuwe Testament, Maria, komen in het licht te staan. Alle vier hebben ze een bijzonder levensverhaal en worden ‘(overgroot)moeder’ van Jezus!