Praktische theologie

Met enige regelmaat verschijnt het op de voorpagina’s van kranten en is het een thema geworden voor de nieuwsrubrieken op televisie: antisemitisme. Wat is hier aan de hand, is jodenhaat terug van misschien wel nooit weggeweest? Is het aan het groeien? Wat staat ons precies te wachten? Een beknopte analyse anno 2019.

Marianne van Praag is rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente Den Haag. Het jodendom is in haar ogen meer een ‘way of life’ dan een godsdienst. Een levensstijl, waarbij traditie van essentieel belang is bij alle fasen van het leven. Ik sprak haar in de voormalige Portugese synagoge aan de rand van het centrum van Den Haag. Het werd een geanimeerd gesprek, waarin Marianne van Praag zich profileerde als een rabbijn, die telkens opnieuw zoekende is naar bevrijding en verbinding.

Jodendom als ideaal? Slaan christenen die zich daartoe aangetrokken voelen hierin niet te ver door en laten ze daarmee de basis van hun eigen geloof, Jezus Christus, los? Marleen Anthonissen en Jan Willem van den Bosch in debat over ‘een groeiende trend’.

In juni 2019 werd in Den Haag en in verschillende steden in Duitsland, Zwitserland en Italië de documentaire Geloof in verzet vertoond. De documentaire gaat over het engagement van de kerken met betrekking tot het verdedigen van de mensenrechten ten tijde van de dictatuur in Uruguay (1973-1985).

Drie voorbeelden van Integral Mission in de praktijk: een impressie van de aanpak van Stichting Present in Hilversum, een samengestelde internet-kerkdienst van 222 Ministries waar vanuit huiskamers wereldwijd op afgestemd kan worden, een persoonlijke ontboezeming hoe herstel van onze werkelijkheid je eigen leven kan raken.

We leven in een uniek tijdsgewricht, ‘een teken des tijds’, dat maakt dat een radicale ommekeer vereist is. De kritische vragen die in Latijns-Amerika opkomen met betrekking tot Integral Mission, komen voort uit een sterk onderbuikgevoel van verontwaardiging over wat er aan de hand is met de evangelicale kerk op het continent.

Het schrijven van dit ‘portret’ voelt aan als een dialogue intérieure. Want hoewel ik me in mijn werk als manager en directeur bij Stek in Den Haag en het Straatpastoraat volop theoloog voel en hoewel ik me vanuit mijn geloof sterk geïnspireerd voel, vind ik het nooit makkelijk om drijfveren en visie op geloof en leven zomaar eventjes uit de doeken te doen. Er is geen vaste formule, waar ik zo op terug kan vallen. Dat heeft deels te maken met de positie van mijn werk: op de grens van stad en kerk.

In het Haagse buurt-en-kerkhuis Bethel werd van eind oktober 2018 tot eind januari 2019 een continue kerkdienst gehouden als vorm van kerkasiel voor het Armeense gezin Tamrazyan en om aandacht te vragen voor een falende uitvoering van de regeling kinderpardon voor vluchtelingen. Theo Hettema, voorzitter van de Protestantse Kerk Den Haag, vertelt wat hen bezielde om deze kerkdienst te houden. Oud-katholiek priester Erna Peijnenburg verhaalt hoe het voorgaan in de Bethel-dienst haar persoonlijk bezighield. Intrigerende ervaringen van Integral Mission, gepresenteerd als tweeluik.

Stek – stichting voor stad en kerk heeft in Den Haag een aantal buurt-en-kerkhuizen: plekken voor ontmoeting en ondersteuning in de buurt. Stichting Soesterkwartier in Amersfoort wil gemeenschappen creëren als een open familie in de wijk, waar mensen met vallen en opstaan over Gods liefde leren en waar ieder waardevol is. Twee inspirerende diaconaal-missionaire initiatieven in dit nummer van TussenRuimte, twee voorbeelden om Integral Mission te duiden: wat is het, en wat doet het?