Je kunt het iemand nog weleens horen verzuchten: ‘Als het beestje maar een naam heeft.’ Het Engelse What’s in a name? komt op hetzelfde neer: ‘Ach, het is maar een naam.’ Het heeft er alle schijn van dat wij westerlingen er toch niet veel van begrijpen. Dat een naam veelzéggend is en iets uitdrukt. In de antieke wereld wist men wel beter. Daar kende men nog de uitdrukking nomen est omen, de naam is een (voor)teken en be-teken-t iets.

In Micha 1-5 richt de profeet zijn strafprofetie in het bijzonder tegen de valse profeten en tegen de leiders van het volk, de hooggeplaatsten. In Micha 6 en 7:1-7 wordt de profetie verbreed en richt de profeet zich tegen het volk. De zonde is zo algemeen geworden dat die de gehele maatschappij heeft aangetast. Er zijn geen rechtvaardigen meer onder de mensen.

We verwachten dat het kerst wordt, maar advent heeft nog meer te betekenen voor ons leven. Actief verwachten verandert onze wereld en vraagt wat van ons, God staat erop…

lles komt tot bloei en vreugde als God eindelijk tussenkomt voor het
volk dat bevrijding nodig heeft. Deze profetische overtuiging leeft onder het volk dat lijdt onder de Romeinse bezetter. Zij zien uit naar de
Messias, de door God gezalfde die tot bevrijding geroepen is. Erkent
men dan in Jezus die bevrijder?

Na de heilsprofetie in Micha 4 van vorige week komt de perikoop van
deze zondag als een koude douche. De tekst met zijn uitroepen en
vragen ademt eerder de crisissfeer tijdens de veertig dagen opgang
naar Pasen dan de verwachtingsvolle vreugde van de opgang naar
Kerstmis. Of liggen die twee dichter bij elkaar dan we denken?

Rekken we die adventsperiode niet onnodig uit? Vanwaar dat vier volle weken uitkijken naar Kerst? Advent is voorbereiden; advent is verwachten; advent is een klein kind; en advent is altijd. En daar kunnen we best even de tijd voor gebruiken; de mens is immers een traag wezen.

Het oude geloof waaruit David, Gods lieveling, nog leefde, was in de
tijden van koning Achab en zijn opvolgers allang vergeten. Jesaja was
als profeet belangrijk en allereerst een criticus van de wantoestanden
van zijn tijd. Zijn verkondiging lijkt op die van Johannes de Doper: ‘de
bijl ligt al aan de wortel’ (Mat. 3,10); het oordeel komt nader (Jes. 11,3-5).
Alles kan niet blijven zoals het is, de bijl erin!

‘Eens zal de dag komen (…)’ (Micha 4:1). ‘Het zal zijn in het laatste der tijden (…)’ – we zingen ervan (Liedboek 2013, 447), het klinkt altijd hoopvol. Zeker in de Adventstijd. We koesteren de hoop, we voeden de verwachting dat het goed komt, dat alles goed zal zijn. In allen. God en wij. Waarop is die hoop gegrond? Kwestie van positief denken? Willen is kunnen? God moet er meer moeite voor doen. Het is niet zomaar een belofte, maar een ommekeer.

Vandaag begint de Adventstijd. Dat wordt in veel gemeenten met vuurwerk, slingers en champagne ingeluid als ‘het nieuwe kerkelijk jaar’. Maar welbeschouwd is er hooguit sprake van een accentwisseling. Al vanaf de herfst klinken lezingen die herinneren aan het einde aller dingen. Het eigene van de Adventstijd is alleen dat het verwachten nu steeds meer geflankeerd wordt door het gedenken van Christus’ komst in het vlees. Op deze eerste zondag is daar echter nog weinig van te merken. Het is een en al eschatologie vandaag.