In haar drieluik over ecotheologie houdt Yanniek van der Schans een terecht en broodnodig pleidooi om een andere koers te gaan varen als welvarende, westerse mensen en ‘kerk’. Dat dienen we te doen op grond van bijbelse rechtvaardigheid en naastenliefde. Die visie onderschrijf ik van harte. Toch valt de ecotheologie (of ecologische theologie) als vakgebied niet samen met de persoonlijke christelijke roep om een vernieuwde ecologische levensstijl en praxis, wat Van der Schans lijkt te impliceren (met name in deel 2 en 3 van haar drieluik).

In deze blog staat de rol van de kerk centraal; Kerk met een hoofdletter en kerk zoals jij die leidt, bezoekt of organiseert. Van het appel dat ik op jou persoonlijk deed in de voorgaande blog, naar het collectief dat wij als christenen samen zijn: het lichaam van Christus.

In de vorige blog liet ik je zien hoe ecotheologie met naastenliefde en dus met rechtvaardigheid verband houdt. Van de profeten in het Oude Testament die voor rechtvaardigheid pleitten tot de Nieuw Testamentische roep van Jezus om naastenliefde. Vandaag doe ik appel op de ruimte die dit thema kan – als niet: moet – innemen in een christelijk leven.

In dit artikel, dat gebaseerd is op mijn lezing tijdens het Nationaal Religiedebat 2021, beschrijf ik in vogelvlucht een aantal aspecten van de complexe dynamiek tussen religie en klimaatverandering. Zijn er lijnen te ontdekken in de houding van christenen en andere gelovigen tegenover klimaatverandering?

In dit drieluik staat ecotheologie centraal: een thema dat steeds meer prominent is, en al een aantal jaren mijn hart heeft. Gezien de huidige leefomstandigheden is het hard nodig om hierover te schrijven. Er is inmiddels veel gezegd en geschreven over het klimaat en de Copernicaanse omwenteling die nodig is. Waar staat de ecotheologie in dit alles?

De ‘Groene Kerk’ is in opmars. Vergeleken met pakweg tien jaar geleden zijn veel meer kerken bezig met duurzaamheid. Vooral energiemaatregelen zijn populair, zoals het plaatsen van zonnepanelen. Initiatieven op het gebied van water komen nog weinig voor. Een gemiste kans, juist nu klimaatverandering steeds vaker leidt tot extremer weer, zoals langdurige droogte afgewisseld met heftige buien. We moeten op een andere manier met water leren omgaan, en de oplossing ligt op het lokale niveau. Voor kerken betekent dat de herontdekking van de eigen plaats, te beginnen met de ondergrond. Het ophalen en inzetten van lokale kennis biedt onvermoede mogelijkheden om als christenen het voortouw te nemen.

In november 2019 organiseerde de Faculteit Religie en Theologie (FRT) van de Vrije Universiteit Amsterdam een symposium ‘Water in Times of Climate Change’. Dit Watersymposium vormde een plek voor interdisciplinaire ontmoetingen om bruggen te kunnen slaan tussen verschillende partijen die zich bezighouden met klimaatverandering (FRT ca. 2019).

In het Rietveld bij Hazerswoude staat de ‘Groene Kathedraal’, niet te verwarren met het landschapskunstwerk met dezelfde naam in Flevoland. De bouw ervan begon bij toeval: kweker Tom van Dijk had een paar beuken over en zette die op een rijtje. Er kwam een klokkentoren bij. ‘Toen dat er allemaal stond, ging het wel heel erg op een kerk lijken.’ Kunstenaar Jeroen Dijkhuizen maakte de raampjes.

Theologisch drieluikDit is de reactie van Eva van Urk-Coster op het drieluik over ecotheologie.Lees het drieluik door Yanniek van der Schans hier: naastenliefde (dl. 1); consuminderen (dl. 2); en de […]