In dit tweeluik blikken ds. Otto Ruff en ds. Sjaak van ‘t Kruis ieder op hun wijze in een bijdrage over verzoenend spreken en samenwerken terugen vooruit. Deze predikanten, een van Molukse en een van Nederlandse zijde, werkten allebei als functionarissen in de Commissie Contact Molukse en Nederlandse Kerken. Binnen de Molukse setting wordt dit aangeduid als musjawarah: samen het gesprek aangaan totdat je er samen uitkomt.

Mijn kunstgeheugen bestaat zo goed als geheel uit kunstwerken van Europese en Noord-Amerikaanse kunstenaars. Dat realiseer ik me telkens weer wanneer er kunst buiten deze grenzen ter sprake komt in combinatie met de beleving van God en geloof wereldwijd. Toch ervaar ik dat kunst uit de ene cultuur kan raken aan een fenomeen uit een andere cultuur.

In 1955 zag ik het levenslicht. Mijn ouders werden in 1952 in de echt verbonden in het voormalig kamp Westerbork, onder Molukkers bekend als Kamp Schattenberg. Het huwelijk vond plaats bij het kerkgenootschap Classis Geredja Protestan Maluku di Belanda. Dit huwelijk werd ingezegend door ds. Samuel Metiary. In februari 2022 zouden mijn ouders zeventig jaar getrouwd zijn geweest, ware het niet dat mijn vader in 1998 en mijn moeder in 2017 zijn overleden.

Mechteld Jansen bespreekt het boek ‘De moderne theologen’, door Poorthuis en Veen (red.). De missie van het boek is duidelijk: Nederland bevrijden van het theologisch provincialisme. Negentig vooraanstaande, internationaal bekende, theologen passeren de revue. Zij tellen mee als ‘modern’, omdat zij in de laatste 40 jaar actief waren en dus de diepe scheuren van de Tweede Wereldoorlog als achterland hebben, het postkolonialisme reflecteren en een perspectief bieden voor de theologie in de 21e eeuw.

Kleren maken de man/vrouw.
Kleding is complex. In deze bijdrage gaat het om kleding als basisbehoefte, een nuchtere realiteit, maar voor de rest beschrijven we hoe mensen in de Schrift hun wereld vormgeven met kleding. We beginnen met taboe en bedrog en eindigen met sociale conventies. Kleding verbergt en openbaart.

Leven in een gemeenschap met arm en rijk is niet altijd romantisch, denkt Frank Mulder, maar het is toch het goede leven. Zoiets als waarheen bijbelwoorden ons wijzen te gaan, Gods Koninkrijk…

Wat is het doel van zending? Het bewerkstelligen van het einde daarvan, de euthanasie van zending. Henry Venn, van 1841-1873 algemeen secretaris van de Church Missionary Society, pleitte voor de ontwikkeling van onafhankelijke kerken, geleid door lokale leiders, functionerend uit eigen middelen, en verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling en groei. In Afrika leek dit werkelijkheid te worden onder de leiding van de eerste Afrikaanse bisschop in de Anglicaanse Kerk, bisschop Samuel Ajayi Crowther.

Net als de protestantse en evangelische zending heeft ook de rooms-katholieke missie een ingrijpende verandering doorgemaakt in de laatste veertig jaar. Was missie voorheen een onderneming van Europeanen die naar Azië, Latijns-Amerika en Afrika trokken om daar het evangelie te verkondigen, tegenwoordig is er een wereldwijde uitwisseling van missionarissen tussen de continenten, waarbij Europa evenveel missionarissen ontvangt als het uitzendt. BEMIN (Beraad Missionarissen in Nederland), een groep Nederlandse en buitenlandse missionarissen die in Nederland leven en werken, heeft op Pinksteren van dit jaar een missiebrief uitgegeven, waarin de groep hun ervaringen, inzichten en overtuigingen verwoordt.

Regelmatig ga ik op even bezoek bij Irma (76 jaar). Haar man is vijf jaar geleden overleden. Irma heeft inmiddels aardig haar draai gevonden in het alleen-zijn. Ze heeft haar meeste activiteiten weer opgepakt. Ook is ze een tekencursus gaan volgen. ‘Dat wilde ik al langer doen,’ vertelt ze, ‘maar werk ging altijd voor.’ Nu maakt Irma het zichzelf wat gemakkelijker. Een keer per week komt de schoonmaakhulp.