Een engel had Jozef en Maria gewaarschuwd dat Herodes alle kleine jongetjes in Betlehem wilde doden. Daarom zadelde Jozef een ezel voor Maria en de kleine Jezus en vluchtte de heilige familie richting Egypte. De tocht voerde door de woestijn en Jozef vreesde de gevaren van dat onherbergzame gebied, maar Maria was niet bang. Terwijl ze uitrustten onder een vijgenboom, stak Jezus zijn kleine handjes omhoog, waarop de vijgenboom zijn takken naar beneden boog en zijn vruchten liet plukken. ’s Nachts, toen er een gure wind waaide in de woestijn, maakten de bomen met hun takken een tent die bescherming bood tegen de kou.

Wat is de theologische betekenis van die zin uit de apostolische geloofsbelijdenis: geboren uit de maagd Maria? Arnold Huijgen legt verband met Matteüs’ verwijzing naar Jesaja: het gaat niet in de eerste plaats om maagdelijkheid.

Ruim 75 jaar geleden werd het Evangelie van Tomas teruggevonden. In deze bijdrage worden eerst de vondsten van de Koptische en de Griekse teksten besproken en vervolgens in vogelvlucht enkele visies die deskundigen in de afgelopen zeven decennia hierop hebben gegeven. Vooral twee kwesties komen hierbij aan de orde: kan het een gnostisch geschrift worden genoemd en in hoeverre gaat het terug op de historische Jezus?

Tomas staat in de christelijke traditie bekend als een ongelovige. Het is zelfs een uitdrukking in het Nederlands: een ongelovige Tomas zijn. Tomas geloofde uiteindelijk wel in de verrezen Christus, maar pas – zo zegt diezelfde traditie – nadat hij hem had kunnen aanraken en de kruiswonden had kunnen voelen.

Kan dat wel: ‘Advent met Paulus’? Als we advent nemen als een voorbereidingstijd voor het kerstfeest, gedachtenis van de geboorte van Jezus, dan gaat dat amper of misschien helemaal niet. In de brieven van Paulus speelt Jezus als historische figuur vrijwel geen rol. Laat staan dat de apostel van de heidenen interesse zou hebben gehad voor geboorteverhalen. In ieder geval deelt hij daarover niets met zijn gehoor. Van verwachting is overigens volop sprake bij Paulus, en hoe! Bij hem is ondubbelzinnig sprake van een ongecompliceerde Naherwartung.

Omdat de wereld Gods schepping is, heeft de Bijbel natuurlijk iets te zeggen over ecologische problemen. Dit lijkt misschien een voor de hand liggende gedachte, maar is het ook zo? Of komt de Bijbel uit een wereld met ossen, paarden en ezels, maar zonder ecologische problemen; een wereld met een natuur die bedreigend was; een wereld zo anders dan de onze dat de Bijbel weinig zegt over onze ecologische vragen en problemen? Dit artikel zoekt aan de hand van drie bijbelpassages een antwoord op de vraag wat het Nieuwe Testament ons te zeggen kan hebben over ecologie.

Je kunt zomaar de gedachte hebben dat Jezus altijd en overal op straat tussen mensen te vinden was. Die gedachte echter gaat onderuit als je de moeite neemt een heel Evangelie door te lezen. Voor dit artikel koos ik voor het Evangelie volgens Markus, om in zijn verhaal te zien waar, wanneer en zo mogelijk waarom Jezus voor anderen even niet dichtbij, maar op afstand was. Daarnaast kijken we ook naar mensen om hem heen die op afstand zijn of worden gehouden. Bewust, dat wil zeggen: met goede redenen, of door de situatie waarin ze verkeren.

Van Jezus is maar een preek overgeleverd die werkelijk die naam mag hebben. Zijn redevoeringen op de berg en in het veld (Matteüs respectievelijk Lukas) behoren tot een ander genre, een veel vrijere vorm: een betoog doorspekt met halachische opmerkingen. Maar Schriftuitleg in de context van de liturgie, daarbij zien we Jezus maar een keer aan het werk: in de synagoge in Nazaret (Lukas 4:14-30). Wat daar gebeurt, is in vele opzichten bijzonder.

Terwijl dromen volgens moderne inzichten voortkomen uit ons eigen innerlijk en gezien kunnen worden als een product van het onderbewustzijn, werden ze in de oudheid beschouwd als een middel waarmee de goddelijke sfeer met de mensen kon communiceren. Dromen en visioenen worden in de literatuur van de periode van het Nieuwe Testament dan ook niet strikt van elkaar onderscheiden. In feite vertegenwoordigen beide een openbaring in de vorm van visuele of auditieve ervaringen. In deze bijdrage gaan we in op dromen en visioenen in het verhaal over de geboorte van Jezus in de canonieke en de apocriefe evangeliën. De leidende vraag is: welke betekenis en functie hebben dromen en visioenen in deze vroeg-christelijke teksten?