Uit: Brieven aan mijn peetzoon. Vierde doopverjaardag: 27 oktober 2006 Beste Laurie, Intussen woon je alweer een jaar in Durham in North Carolina en hebben we elkaar een beetje leren […]

Het is 1961, ergens in centraal Chili. De Duitse Wehrmacht-soldaat Paul Schäfer richt in de paradijselijke heuvels een leefgemeenschap op met de prachtige naam Sociedad Benefactora y Educacional Dignidad. In de jaren die volgen groeit Colonia Dignidad uit tot een nederzetting van driehonderd mensen, met twee landingsbanen, een school, een ziekenhuis, een restaurant en een energiecentrale. De bevolking bestaat overwegend uit Duitse immigranten en de voertaal is dan ook Duits. Paul is de ‘man van God’: naast oprichter is hij de religieuze leider van de gemeenschap.

‘Vindt u dat anderen te veel verdienen? Weet u wat het gemiddelde inkomen in Soedan is? Vindt u het onterecht dat sommige mensen een bonus van anderhalf miljoen euro ontvangen? Vindt u het oneerlijk dat er mensen zijn die op een vuilnisbelt leven?’

Is Abraham een seksloos wezen? Nee. De bijbelschrijver zet hem niet op dat spoor. De seksualiteit die rondom de cultus van Baäl hangt, speelt in de Abraham-cyclus geen enkele rol van betekenis. De rol van de vrouw(en) wordt meer verbonden met seksualiteit. Maar ook dat wordt later pas ingevuld. Het is juist de bedoeling van de verteller te onderstrepen dat Abraham de manlijke rol van gever verwisselt voor vrouwelijke rol van ontvanger. Hij krijgt een zoon. Laat het verwekken maar aan de volken over.

In Korinte ging er een hoop fout wat seks betreft. Die indruk wekt Paulus althans. Bij geen enkele andere gemeente komt hij zo vaak terug op het thema van dit nummer, ‘foute seks,’ en ook nergens anders geeft hij zulke uitgebreide instructies over hoe het dan wel moet. Wat was er precies aan de hand? En waarom was dit juist in Korinte zo’n probleem?

Het verhaal van de overspelige vrouw roept tal van vragen op. Wat heeft die vrouw gedaan? Wat verstaat het evangelie onder de term ‘overspel’? Dat ze dat gepleegd heeft wordt in heel het verhaal niet betwist of bevraagd. Wat schrijft Jezus op de grond? Schrijft hij wel of zit hij te tekenen? Waarom komen de schriftgeleerden en farizeeën met deze casus ‘om hem op de proef te stellen’. En dan als laatste, maar misschien wel belangrijkste vraag: hoe zit het met de tekstuele status van dit verhaal?

Een man die zich niet kan beheersen en een vrouw die daar slachtoffer van wordt. Een misse daad van koning David die hij pleegde tegenover Batseba, hij dacht ermee weg te komen. We lezen het in de bijbel en we hebben er nog altijd mee te maken in de samenleving.

De redactie van Schrift krabde zich even achter de oren. Foute seks. Wat is foute seks in de Bijbel? Uiteindelijk lijkt toch alles ten dienste te staan van het Grote Verhaal, en is dan iets fout te noemen?

Bij seksueel misbruik in kerk en pastoraat relaties spelen ‘spreken’ en zwijgen’ een ingewikkelde rol. De dader roept de misbruikte op om te zwijgen. De misbruikte zwijgt uit schaamte. Omstanders zwijgen. Als de misbruikte de stilte verbreekt en spreekt, barst de bom. Aan het woord zijn een misbruikte en Christiane van den Berg-Seiffert, die onderzoek deed naar de dynamiek in de geloofsgemeenschap na seksuele grensoverschrijding in een pastorale relatie.