In mijn laatste blog deze zomer voor theologie.nl over sporen van God in de populaire cultuur kan ik niet anders dan teruggrijpen op mijn voorliefde voor de ongepolijste zendeling Elvis Presley. Uit zijn swingende gospel ‘So High’ haal ik oude lofprijzing.

‘Tijdens mijn studie theologie heb ik nooit iets gehad over ouderen of vergrijzing,’ stelt een cursiste bij de nascholing over dementie, die ik geef. Zij vervolgt: “… laat staan over dementie! Terwijl het steeds meer voorkomt in mijn gemeente.” De kerk vergrijst, stelt Hans de Waal terecht vast. Hij pleit voor meer nuance in dat beeld. Ik zou het radicaler willen zeggen: een vergrijsde kerk is een wijze kerk. De kerk is zelfs geroepen om grijs te zijn!

Gijsbert van den Brink is hoogleraar Theologie en wetenschap aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Eerder verscheen van zijn hand onder meer En de aarde bracht voort. Christelijk geloof en evolutie. Hij reageert in dit artikel op het boek Gidsen.

Ouderlingenblad wordt allang niet meer alleen door ouderlingen gelezen. Vandaar ook de ondertitel en de accolades: ‘Ouderlingen{blad} voor pastoraat en gemeenteopbouw.’ Hoe raakt de verschuiving van de doelgroep van dit tijdschrift – van ‘ouderling’ naar ‘iedereen in de kerk die een taak heeft’ – aan de visie op het ambt? Ik doe een poging.

Zelf heb ik er nooit aan getwijfeld of ik als vrouw predikant kon worden, maar de diverse omgevingen waarin ik vertoefde hebben mij met die vraag geconfronteerd. Hoewel ik het er eigenlijk helemaal niet meer over wil hebben, zal ik me in deze laatste van vier blogs nog eens verstaan met dit vraagstuk, vanwege ervaringen die ik als vrouwelijke predikant heb (gehad) in een mannenwereld. Want dat de kerk nog altijd een mannenbolwerk is, hoe groot het aandeel van vrouwen in gemeenten ook mag zijn, is mijn stellige overtuiging.

Ik geloof niet dat ik de massa kan overtuigen met het theocentrische perspectief op de werkelijkheid dat Bonaventura ons voorleeft. Maar dat betekent nog niet dat wij daarom de massa moeten volgen: dat is waarheid opgeven voor macht. Een andere manier om het theocentrische perspectief in de wetenschap te verantwoorden is door de focus te verleggen naar ‘metavragen’. Of is het een sisyfusarbeid, eerst te moeten bewijzen dat elk vak een metadimensie heeft? Ik hoop al gaande duidelijk te maken dat er voorbij de psychiatrie een metapsychiatrie is. En zij is, conform de inzet van Bonaventura, een voetspoor van God.

Als je mijn vorige columns hebt gelezen weet je dat ik sporen van God ervaar in het leven en de muziek van Elvis en in de Nederlandse rapcultuur. Ik ga nog een stapje verder: God ligt op straat. Ik wil dat ook graag. Er bestaat geen scheiding tussen christelijke cultuur en wereldse cultuur. Ik ken het adagium ‘wel ín de wereld, niet ván de wereld,’ maar ik ben het er niet mee eens. Ik wil óók van de wereld zijn.

Een van de grote auteurs van dit moment is Marieke Lucas Rijneveld. Met de Booker Prize die hij ontving voor de Engelse versie van De avond is ongemak vestigde hij zich als schrijver van internationaal formaat. Als liefhebber van literatuur volg ik de carrière van Rijneveld, die net als ik opgroeide als Gereformeerd meisje in een overwegend agrarisch dorp met een grote Gereformeerd Synodale Kerk – zij het enkele decennia later dan ik.

In mijn eerste blog over Bonaventura verwonderde ik mij over de eenheid van het leven bij deze contemplatieve Franciscaan. Bij ons is het leven in duizend postmoderne scherven uiteengevallen; bij hem stemt alles samen in een serene ultieme gerichtheid op God. Een gebied waar dit theocentrisch perspectief uiterst relevant is, is de huidige kloof tussen geloof en wetenschap.