Pasen. Christus heeft de machten van de dood overwonnen. Hij heeft alle macht in de hemel en op de aarde gekregen. Ik kijk naar het nieuws. Waar gaat Pasen eigenlijk over? De moed om te geloven maar opgeven? Ook het Nieuwe Testament is niet zo eenduidig. Juist dat geeft ons hoop.

Met techniek geven we ons leven, het leven van anderen en delen van de natuur, vorm. En die vormgeving gaat ver; zonder techniek is onze samenleving ondenkbaar. Veel van onze huizen zijn niet individueel verwarmd, maar gebruiken gemeenschappelijke voorzieningen zoals aardgas om bewoonbaar te zijn. En zonder de bijbehorende digitalisering van grote delen van onze gegevens, kunnen we ook niet meer als samenleving functioneren.

Met hun grote bijdragen aan de kerk, zou je zeggen dat ouderen een krachtbron zijn voor de kerk. Toch komen we ‘vergrijzing’ zelden in positieve zin tegen in gesprek over en binnen de kerk. Maar gaat er daarmee niet te veel aandacht uit naar het voortbestaan van de kerk, in plaats van naar haar eigenlijke roeping?

Al vijfendertig jaar is er in de zomermaanden een dagelijks middaggebed in de Grote of St. Bavokerk in Haarlem. Soms zijn er twee bezoekers, soms vijftien. Altijd is er een organist en een liturg. De opzet is heel simpel: welkom, lezing, stilte, Taizé-lied, gebedsmoment met kaarsjes en intenties, Liedboeklied en zegen.

Het thema van de 11e Algemene Vergadering van de Wereldraad van Kerken: ‘De liefde van Christus beweegt de wereld tot verzoening en eenheid’, bepaalt ons bij de kenotische, zichzelf ontledigende, liefde en de heerlijkheid van de Drie-enige God. In Christus zijn door de Menswording, het Lijden, de Verrijzenis en de Hemelvaart de mensen en de hele schepping verlost ‘uit de slavernij van de vergankelijkheid’ (Romeinen 8:21).

Het is niet gemakkelijk om in tijden van oorlog vast te houden aan heilige principes. Kun je vanuit christelijk perspectief nog wel met goed fatsoen spreken over pacifisme en geweldloosheid? Wordt je niet door de werkelijkheid leugen gestraft? Ondanks alles wil ik als theoloog toch vasthouden aan wat heilig voor mij is: de andere wang en de liefde voor de vijand, al kan je daar best hoofdpijn van krijgen.

De ene stilte is de andere niet. De gespannen stilte waar je een speld kunt horen vallen is een andere dan de rustige stilte in de woonkamer waar je de klok kunt horen tikken. De gewijde stilte van een herdenking kan best prettig zijn, als ie niet te lang duurt, terwijl een verbeten zwijgen tijdens de avondmaaltijd zenuwslopend is.

Provocatief pastoraat is een uitdagende en humoristische manier van werken met mensen op grond van het geloof. ‘Op grond van het geloof’ veronderstelt een theologie. Elke theologie kent een mensbeeld, een Godsbeeld en een wereldbeeld. De volgende provocatieve interventies zijn gebaseerd op een keihard wereldbeeld: alles draait om macht; om invloed hebben op wat er gebeurt.

De afgelopen tijd heb ik aan een nieuwsinfuus gelegen. En ik ben echt niet de enige. We zijn getuigen van een broedermoord. Rusland en Oekraïne zij als de Bijbelse Kaïn en Abel: in dit geval verdedigt Abel zich nog wel, maar we weten allemaal diep in ons hart dat de Russische Beer uiteindelijk wel zijn zin zal krijgen. Mijn collega’s van de Tilburg School of Catholic Theology en ikzelf worden bijna dagelijks op de hoogte gehouden over de situatie door Tara Tymo, de vice-decaan internationalisering van de Ukrainian Catholic University in het relatief veilige Lviv.