Wat is eerlijk en wat gelijke behandeling als het om werk en beloning gaat? In het aardse rijk, deze werkelijkheid, gaat het er vaak anders aan toe dan in Gods rijk, die werkelijkheid die zo vaak haaks op de onze staat. We krijgen weer een staaltje van Jezus’ omdenken voor de kiezen met deze gelijkenis van de werkers in de wijngaard.

Waar komt ten diepste de opdracht en de motivatie tot het diaconaat vandaan? Wat tekent en betekent daarin de relatie tussen gever en ontvanger? En wie is uiteindelijk de gever of ontvanger?

Op deze zondag lezen we weer een stukje verder in de Rede op de Berg. Dat is de eerste van de vijf grote redes die Jezus bij Matteüs houdt: 1. de Bergrede (Matteüs 5-7); 2. de uitzending van de discipelen (Matteüs 10); 3. de rede over de gelijkenissen van het Koninkrijk; 4. de gemeenterede (Matteüs 18); 5. de rede over de laatste dingen (Matteüs 23-25). Jezus is hier ook voor de eerste keer ‘de berg’ op gegaan, van de in totaal zeven keer dat Hij dat bij Matteüs doet, met zijn leerlingen, met Satan, en alleen, om te bidden.

Kerst: we denken aan Maria en Jozef, aan het kind in de stal, aan engelen. En aan kerstkransjes, kerstmuziek, de kerstboom. Kerst roept herinneringen wakker aan gezelligheid en geborgenheid. Maar dat geldt niet voor iedereen.

Als kind verlangde ze naar het moment dat Jezus zou terugkomen op aarde. Dán zou de wereld mooi en vol vrede worden. Maar eerst wilde ze verpleegster worden, trouwen, kinderen krijgen. Dat kwam ervan. Haar verlangen naar troost, naar vrede en recht bleef.

‘Weet je wat ik nou wel eens zou willen?’ ‘Jazeker, een reisje langs de Rijn op zo’n boot en dan lekker met een glaasje moezelwijn tijdens een zoele avond op het dek zitten. Dat zeg je namelijk al jaren.’ ‘Nee, ik zou willen dat het overal ter wereld vrede en gerechtigheid was.’ ‘O dat is weer eens iets anders. Maar dat willen we allemaal wel, hoor.’

Sefanja is een boek vol van Gods oordeel, teleurstelling en boosheid over onrecht. Een opstandige, bezoedelde, gewelddadige stad die niet luistert, niet op God gericht is, leiders die als brullende leeuwen rondgaan en rechters die als wolven mensen tot prooi maken, gewetenloze bedriegers die zich als profeten voordoen en priesters die wat heilig is ontwijden en de wet geweld aan doen. Heel Sefanja, tot aan het gedeelte dat voor deze zondag op het leesrooster staat, is er vol van.

Jezus wordt door Johannes gedoopt in de Jordaan, op Jezus’ eigen verzoek. Dit gaat tegen Johannes’ gevoel in, maar Jezus vervult in zijn leven het doel dat God met zijn volk heeft, als ‘zoon’ van het volk, zoon der mensen, en zoon van God. Zo wordt gerechtigheid gedaan: gerechtigheid vervuld! Matteüs geeft hiermee duidelijk aan, dat hij zijn evangelie voor zijn eigen volk, het Joodse schrijft.

In het dagblad Trouw van 19 april 2019 schreef Peter-Arno Coppen in de rubriek ‘Taal’ dat het steeds moeilijker vol te houden is dat elke taaluiting één vaste betekenis heeft. Zo verbaas ik mij steeds erover dat de evangelisten in weinig woorden zo veel betekenis kunnen leggen. Wat op het eerste gezicht de weergave van een gebeurtenis is, zoals de doop van Jezus, blijkt bij close reading zo veel meer in te houden: herinnering, opdracht, belofte.