Toespraak van Johan Tahon tijdens de boekpresentatie van De imitatie van Christus
Zelden heb ik iemand zo intens, diep en als een hedendaagse mysticus horen voorlezen als Frank De Roo. Tijdens de voorstelling van de nieuwe pocketeditie van De Imitatie van Christus van Thomas a Kempis werd de zaal muisstil zodra Frank het woord nam. Ik begrijp zijn passie voor deze eeuwenoude teksten. Ook in mijn beeldhouwatelier ligt het Kempis-boek altijd open. Een kaars brandt ernaast. En telkens wanneer ik erlangs loop, heb ik het gevoel dat er een aanwezigheid is in de historische kerk die ik als werkruimte mag gebruiken.
Tussen het werk door lees ik geregeld een paar bladzijden uit De Imitatie – de ene dag een halve pagina, de andere dag veel meer. Het boek spreekt een taal die mij goeddoet, en toch blijft het een raadsel: hoe kan een taal over geloof en het handelen naar geloof, die op zoveel manieren onhaalbaar lijkt, toch zo diep aanspreken?
Ik ervaar een zekere volledigheid bij het lezen, ook al weet ik dat ik nooit helemaal zal kunnen naleven wat de tekst van de mens vraagt: alles opgeven, zelf niets worden, niets willen – en enkel nog bestaan in dienst van God.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat ik tijdens mijn studie van het leven van Vincent van Gogh – in het kader van een opdracht in zijn geboortedorp Zundert – op iets stuitte dat weinig mensen weten: Van Gogh wilde zelf een Christus worden. De Imitatie van Christus was een van zijn meest geliefde boeken. Hij schonk het aan zijn broer en aan vrienden. Uit een recente biografie blijkt zelfs dat hij zich aan zelfkastijding onderwierp, in de hoop zo dichter bij God te komen.
Je zou dus kunnen zeggen dat dit een gevaarlijk boek is, wanneer het niet met de juiste geest gelezen wordt. De taal is archaïsch, eeuwenoud, en vol onmogelijke idealen. En toch put ik er kracht uit. Want dit boek wijst een richting aan. Het spreekt tot iets diepers, iets onbewusts. Niet altijd zijn de woorden letterlijk te nemen; het gaat om het verlangen, om het nobele doel dat erin verborgen ligt.
Johan Tahon is een Belgisch beeldend kunstenaar. Hij werkt in Munkzwalm en heeft eveneens een atelier in Istanboel.
