Nederlanders speelden een belangrijke rol in de slavenhandel. En in de koloniën heerste slavernij. Zo kwam een groot deel van de rijkdom die vanaf de Gouden Eeuw werd opgebouwd, tot stand op grond van het verhandelen en uitbuiten van tot slaaf gemaakten.

‘Mag ik de film nog af kijken?’ Als kind weet je eigenlijk het antwoord al: je moet vroeg naar bed want morgen is er weer school. Je gehoorzaamt onder protest en met gezonde tegenzin. Je bent toch nog klaarwakker!

Het is niet gek als Kerst ons wegtrekt uit een werkelijkheid vol ellende, dreiging en wanhoop. Kerst herinnert ons aan de visioenen en dromen van profeten, die spreken van een betere toekomst en een God die met zijn liefde onder ons woont.

Midden in het prachtige Gent ligt het klooster van de ongeschoeide karmelieten. De façade aan het pleintje doet niet vermoeden dat zich daarachter een oase van rust bevindt. In de kloostergang ontmoeten we pater Paul de Bois. Vragen zijn er voldoende. Bijvoorbeeld: wat hebben schoenen met een kloosterorde te maken?

In mijn studententijd, midden jaren 1980, ben ik met een vriend liftend naar Turkije gegaan. Dat was in veel opzichten een cultuurschok. Niet negatief, maar eerder vruchtbaar verrassend. Alles wat anders is, laat je nadenken over wat je altijd gewoon hebt gevonden. Je gaat met andere ogen kijken.

Bomen stralen kracht uit. Met hun takken reiken ze tot in de hemel, stevig geworteld in de aarde. Vaak gaat een boom vele generaties mee. Overovergrootvader heeft er nog met zijn pijp in de schaduw gezeten. Kinderen hebben er hun hutten in gebouwd of geschommeld aan de dikke takken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat bomen in de Bijbel volop aanwezig zijn. Soms als decor, maar vaker als betekenisvol beeld.

Jezus is de eerste niet en niet de enige die opstaat uit het graf. In de Bijbel zijn eerder mensen uit de dood opgewekt of opgestaan.

‘Heb God lief en uw naaste als uzelf.’ Ware woorden. Maar wie is mijn naaste? Het draait in de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan om een andere vraag: of jij naaste wilt zijn van een ander die voor dood langs de weg ligt.

Loes gaat op kerstavond op pad om kerstlampjes te halen. Onderweg komt ze iemand tegen, wiens vrouw gaat bevallen: “Mag ik je telefoon lenen?” –”Tuurlijk!” Maar ja, de man heeft haast, en neemt de telefoon mee. Gelukkig kunnen haar dierenvrienden de weg naar huis wijzen…