Tussen 23 februari en 1 maart waren de noordoostelijke stadswijken van New Delhi het toneel van geweld. De strijdende partijen waren hoofdzakelijk verdeeld langs religieuze lijnen en het geweld was gericht tegen de islamitische minderheid. De rellen kostten 53 personen het leven, waarvan twee derde moslim was. Uit ooggetuigenverslagen en filmopnames bleek dat de politie zich had geschaard achter de (hindoe-)geweldplegers. De gebeurtenissen uit die laatste week van februari 2020 moeten echter worden gezien in een breder historisch perspectief. De wortels van islamofobie en religieus fundamentalisme, inclusief geweldsuitbarstingen tegen minderheidsgroeperingen, moeten we zoeken in het koloniale verleden van India.

‘Het voelt als een oase.’ ‘Heerlijk, dat je dit faciliteert!’ ‘Ik hoef nu alleen maar te ontvangen in plaats van voortdurend online te geven.’ Zomaar een paar reacties van deelnemers aan de online retraites die ik geef.

Hij zei het op een kenmerkende Afrikaanse manier, die predikant uit Malawi. ‘Vandaag dansen wij als ouderen in de kerk en we zeggen tegen de jongeren: morgen zijn jullie aan de beurt! Maar als we zo denken, dan dansen we morgen in hun afwezigheid!’

Dat niemand bij de oprichting van de Geredja Indjili Maluku in november 1952 zal hebben gedacht dat in 2022 het 70-jarig jubileum van het kerkgenootschap zou worden gevierd, is een open deur. De zes maanden die men dacht in Nederland door te brengen, waren op die datum allang verstreken, toch leefde het idee dat het verblijf in Nederland van tijdelijke aard zou zijn en dat terugkeer naar een vrije Molukse staat een reële optie was, nog volop in brede kring.

In de zomer is er in Burgas een overvloed aan eten en drinken. Langs de boulevard en in de winkelstraat is het een aaneenschakeling van terrasjes en eettentjes. Het park staat vol ijskraampjes en de supermarkten draaien overuren. Zelfs de vele straatkatten hebben overgewicht.

Drie ‘zendingsstrategen’ uit zeventig jaar De Heerbaan, Wereld en Zending en TussenRuimte voor het voetlicht: Johannes Verkuyl, Steven van Randwijck, Johannes Blauw. Karakteristieke eeuwgenoten, met een eigen geluid en een eigen stempel.

Wat is het doel van zending? Het bewerkstelligen van het einde daarvan, de euthanasie van zending. Henry Venn, van 1841-1873 algemeen secretaris van de Church Missionary Society, pleitte voor de ontwikkeling van onafhankelijke kerken, geleid door lokale leiders, functionerend uit eigen middelen, en verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling en groei. In Afrika leek dit werkelijkheid te worden onder de leiding van de eerste Afrikaanse bisschop in de Anglicaanse Kerk, bisschop Samuel Ajayi Crowther.

In Dokkum was ik deze winter. Een ijskoude dag, met striemende hagelbuien en een snijdende wind. De bron van Bonifatius, het Lourdes van het Noorden, lag er verlaten bij. Geen pelgrim te bekennen, al trekken er jaarlijks minstens 25.000 naar toe.

We leven in een uniek tijdsgewricht, ‘een teken des tijds’, dat maakt dat een radicale ommekeer vereist is. De kritische vragen die in Latijns-Amerika opkomen met betrekking tot Integral Mission, komen voort uit een sterk onderbuikgevoel van verontwaardiging over wat er aan de hand is met de evangelicale kerk op het continent.