De verborgen verleider
Mijn vader was een reclameman. Daarmee verdiende hij zijn dagelijks brood en dat van ons erbij. Voor hem was publiciteit een vorm van informatie. Zondags preekte hij in Noord Holland. In zekere zin maakte hij dan reclame voor God. Maar juist in de kerk kreeg hij het nogal eens voor zijn kiezen. Hij was een verborgen verleider, werd hem nogal tactloos toegevoegd. Reclame was iets van de duivel.
De verborgen verleider, wat doet die eigenlijk? Hij raakt bij iemand een gevoelige snaar. Zonder die snaar en zonder klankbord geen muziek. Dat zit kennelijk ingebakken in de mens. Waarom is de mens zo gevoelig voor die verleiding? Man en vrouw zijn toch naar Gods beeld geschapen? Kwetsbaar, stof is de mens. Er hoeft maar een virus zich een weg te banen in je lijf en je bent geschiedenis. Maar ook non-fysiek is een mens zo breekbaar als wat. In zijn hoofd dartelt ergens een droom: je bent mens, Adam. Je hoort bij de adamá, de akkergrond. Maar er is meer dan dat. Jíj bent meer dan dat.
“De verborgen verleider, wat doet die eigenlijk? Hij raakt bij iemand een gevoelige snaar. Zonder die snaar en zonder klankbord geen muziek. Dat zit kennelijk ingebakken in de mens.”
De slang wrijft het er bij je in. Hij kent je zwakke plekken, die gevoelige snaar weet hij als geen ander te vinden. Hij speelt met je: ‘God heeft natuurlijk gezegd dat je van geen enkele boom mag eten… Helemaal God. Van hem mag je nooit wat. Je moet alles en je mag niks. Klaar ben je met zo’n God.’
‘Nee’, corrigeert de vrouw. ‘We mogen van alle bomen eten, behalve van die ene boom, midden in de tuin. Die mag je niet eens aanraken?’ ‘O ja?, heb ik dat gezegd? vraagt God. Of jok je nu een beetje? Een kleine zondeval, nee, dat is te veel. Een struikeling, vooruit. Je mag toch gerust onder die boom gaan zitten. Hem omarmen. Doe wat je wilt, maar proef niet zijn vruchten.’ Maar daaraan heeft de slang geen boodschap. Hij graaft diep: ‘Je kunt als God worden, kennend goed en kwaad. Dat is toch je diepste wens? Als God… droom het je eens in. Een god in het diepst van je gedachten. Je speelt met goed en kwaad.
En inderdaad. De slang heeft gelijk. Alweer. Man en vrouw vallen voor het beeld dat ze hebben van God. ‘Hij is groot, stoer, vruchtbaar. Je kunt reclame maken met zo’n god. Die had je altijd al willen hebben. Daar heb je wel een leugentje bij nodig, voor je eigen bestwil. Ze wisten van de prins geen kwaad maar kennen nu goed én kwaad. Ze dachten schrander te worden, maar ontdekken dat ze naakt zijn. Zo naakt en zo koud als de slang.
‘Waar ben je?’ vraagt God. ‘Voor wie ga jij? Waar zit je helemaal met je gedachten? Zijn je mooie praatjes het vijgenblad waarachter je schuilgaat? Wil jij Mij herscheppen naar jouw beeld? Ik had jou toch geschapen, jij zou toch een beeld van Mij wezen en niet een beeld van Mij maken?
Je droomde van vruchtbaarheid, van groter en meer. Maar na het zoet komt het zuur: de liefde loopt niet uit op bevalligheid maar op pijn en moeite die je niet eerder kende. Het bouwland vraagt bloed, zweet en tranen en is niet zo scheutig met het goede. Je bent geen god, zelfs geen engel. Engelen kan ik om een boodschap sturen. Jou niet.’
Er zit niets anders op dan de tuin te verlaten. Nog één keer te zwaaien naar die boom. Of zijn het er twee? Een boom van kennis van goed en kwaad én een levensboom? De ene boom staat de andere in de weg. Maar het idee dat de mens van de levensboom zou eten… je moet er niet aan denken. Sterfelijkheid is zomaar genade. Tot hiertoe en niet verder. Eeuwig pijn gun je niemand, hooguit aan de slang.
Engelen krijgen een boodschap mee: sluit de tuin van Eden af. Geen mens mag er meer in. De strijd om het naakte bestaan is begonnen. De competitie. De oorlog om de moedergrond, de adamá. De reclame voor God weet wat voor nutteloze dingen. En misschien de stem van de Ene die vraagt: ‘Voor wie ga jij?’
– Piet van Midden
Wil je meer lezen van Piet van Midden?
In Met eigen woorden hertaalde Piet van Midden een groot aantal Bijbelteksten op een verrassende en lichtvoetige wijze: psalmen, profetenteksten, maar ook woorden van Jezus. De Bijbel heeft een zeggingskracht die boven alle boeken uitgaat. Sommige teksten doen iets met je. Dat geldt nog sterker wanneer ze opnieuw verwoord worden. Je kunt de teksten lezen voor jezelf, bij de opening van een bijeenkomst, in een viering, of ze gebruiken om iemand een hart onder de riem te steken.
