Het Wereldparlement van religies
In het nieuwste nummer van het Nederlands Theologisch Tijdschrift verscheen een artikel over het Wereldparlement van religies dat in 1893 in Chicago werd gehouden. Hieronder vindt u de intro tot dit artikel, het volledige artikel kunt u downloaden voor € 3,25.
Het Wereldparlement van religies te Chicago (1893)
Het Wereldparlement van religies dat van 11 tot 27 september 1893 in Chicago werd gehouden is een controversieel onderwerp. Het werd door sommige tijdgenoten gezien als één van de belangrijkste gebeurtenissen in de moderne geschiedenis, maar door anderen als het werk van de duivel.
Hedendaagse wetenschappers analyseren het wereldparlement vanuit verschillende gezichtspunten – als een cruciale gebeurtenis in de Amerikaanse religiegeschiedenis, maar ook als één van de eerste grote internationale ontmoetingen tussen de verschillende wereldgodsdiensten. Het Parlement wordt beschouwd als een bijdrage aan de opkomende godsdienstwetenschap, of juist als een vermenging van geloof en wetenschap. Er wordt vaak gewezen op de opmerkelijke deelname van vrouwen en hun nieuwe publieke rol als sprekers tijdens het Parlement.
Toch is het nodig dit soort uitspraken te nuanceren. Ja inderdaad, het Parlement was een stap in de emancipatie van vrouwen, maar hun rol werd op stereotype wijze gedefinieerd. Inderdaad, er waren bijdragen aan de wetenschappelijke studie van religie, maar dat neemt niet weg dat de superioriteit van de eigen godsdienst werd geclaimd. De organisatoren zelf waren zich tot op zekere hoogte bewust van de lastige relatie tussen christendom en de overige religies waarvan vertegenwoordigers waren uitgenodigd. Zij trachtten controverses te vermijden door strenge regels vast te stellen die bijvoorbeeld polemiek tegen andere standpunten verboden.
In dit stuk zal ik verschillende achtergronden en aspecten van het World Parliament of Religions (WPR) behandelen. Daarbij zal ik speciale aandacht besteden aan het discours over religie zoals dat gebruikt werd door de deelnemers, met name door de initiatiefnemers Charles Bonney en John Henry Barrows. Wat verstonden zij onder ‘religie’ en ‘geloof’ (faith), welke begrippen stonden er tegenover? Wat was de leidende gedachte van dit evenement? Hoe reageerden de vertegenwoordigers van de overige religies?
Ongeneeslijk religieus
In Ongeneeslijk religieus neemt filosoof en theoloog Gerko Tempelman zichzelf onder de loep. Want zijn persoonlijke verhaal is precies het verhaal van God en de moderne tijd. Het is een verhaal over het verdwijnen van God, maar ook een verhaal waarin het nog verbijsterend vaak over God blijft gaan. Sterker nog: het is een verhaal over een verwarrende comeback van God in de hedendaagse filosofie. Een wederopstanding, zo je wilt, maar dan verzonnen door atheïstische filosofen. Gerko Tempelman wil er het fijne van weten. Om te zien of je er iets mee kunt, als je ongeneeslijk religieus bent. Een toegankelijk geschreven boek over een actueel onderwerp, vol met persoonlijke ervaringen en verfrissende gedachtenkronkels.
