Diaconaat
In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die eind 1948 werd aangenomen, horen we de weerklank van hoop op een betere wereld. Ook in de later door de Verenigde Naties gepresenteerde millenniumdoelen, gericht op duurzame ontwikkeling, is die hoop voelbaar. Hoe is er sinds 1948 gedacht en gewerkt over wat we nu ‘ontwikkelingssamenwerking’ noemen?
Onlangs was ik bij de prachtige promotie van Wilbert van Saane (voorheen óók NZR) in Utrecht. In zijn studie gaat het over Indonesië en de Nederlandse Zendingsraad. Het bracht bij mij herinneringen boven aan mijn eigen Indonesië-ervaringen.
Tussen 1948 en 2018 kwamen in de achtereenvolgende missiologische periodieken De Heerbaan, Wereld en Zending en TussenRuimte talloze thema’s aan de orde.1 Drie opmerkelijke zaken licht dit artikel daar uit: de waarschuwing van zendingsvoorman J.C. (Hans) Hoekendijk dat zending niet mag opgaan in oecumene, de steeds bredere scopus van zending en de herontdekking van de missionaire identiteit van de lokale kerk.
In de tweede helft van de twintigste eeuw heeft zich binnen de Rooms-Katholieke Kerk een transformatie voltrokken van de missie. Leken spelen een veel grotere rol dan voorheen. En kerken op het zuidelijk halfrond hebben het stokje overgenomen van westerse missionarissen.
In voorbije tijden kwam de term ‘zendingsrecht’ regelmatig aan de orde in gesprekken over de missionaire roeping van de kerk. Daarmee duidden theologen aan dat de kerk van Godswege recht had om te getuigen van Christus in een te kerstenen wereld. Die notie van goddelijk recht horen we tegenwoordig nauwelijks meer in missionaire kring. Over een ander recht, namelijk het recht dat mensen hebben om het evangelie te horen, vernemen we des te meer.
In deze rubriek geven buitenlandse studenten die in Nederland theologie en missiologie studeren een impressie bij het thema.
‘Leave no one behind!’ is een gevleugelde term geworden voor politici, hulpverleners en activisten. ‘Niemand mag achterblijven!’ Een belangrijke slogan, die centraal staat in de nieuwe Werelddoelen van de Verenigde Naties. De praktijk is echter weerbarstig. Wereldwijd neemt de armoede in rap tempo af. Maar aan mensen onderaan de sociale en economische ladder gaat deze ontwikkeling totaal voorbij. Hoe kan dat? En is deze trend te doorbreken?
Piet Both is arts en heeft jaren voor Leprazending gewerkt. Eerder was hij met zijn gezin door de Raad voor de Zending uitgezonden naar Ghana. Later bezocht hij vanuit Nederland regelmatig lepraprojecten in Afrika en Azië. Sinds 2014 is hij redactielid van TussenRuimte. Armoede raakt hem zeer en hij was degene die het thema aandroeg voor deze decembereditie.
Zorg voor de armen is de eeuwen door een vanzelfsprekende opdracht voor de kerk …Of toch niet? En: is er ook niet steeds het risico dat mensen als object van zorg gezien blijven worden, in plaats van als gelijkwaardig lid van de gemeente van Christus?
