Diaconaat

Behalve een vitale praktijk is diaconaat ook een perspectief, dat de wereld om ons heen beziet vanuit de ervaringen van mensen in de marge in het licht van Gods vrede en gerechtigheid. Het beeld van diaconaat als praktische poot van de kerk schiet daarom ernstig tekort. Diaconaat stelt zich in dienst van de hoop dat Gods missie in deze wereld een andere werkelijkheid aan het licht brengt.

Het beeld van diaconale activiteiten is bekend. Voor een diaconaat dat ruim zichtbaar is in en buiten de geloofsgemeenschap, is meestal meer actie wenselijk. De diaconale monitor is daarbij een nieuw hulpmiddel en is ontwikkeld door Hans Jonker en Klaas de Jonge met medewerking van Ellen Hogema. Na bespreking van de diaconale monitor volgt een casus over de toepassing van de monitor in de rooms-katholieke parochie Onze Lieve Vrouw van Amersfoort. Ten slotte maken we de balans op.

In dit trendbericht wordt een selectie gepresenteerd van verschenen publicaties over diaconaat vanaf 2014 tot eind 2016. Er zijn ook nog enige publicaties opgenomen uit 2013, die niet meer in het vorige bericht 2010- 2013 (Handelingen 2014/2 en handelingen.com) opgenomen konden worden. In dit bericht wordt het protestantse woord ‘diaconaat’ (roomskatholiek: ‘diaconie’) aangehouden ter aanduiding van activiteiten van kerken en daarmee verbonden groepen en organisaties ter bestrijding van materiële en sociale noden.

Pop-up restaurant ‘Hartige Samaritaan’ is een laagdrempelig initiatief dat mensen met een vluchtgeschiedenis en mensen hier met elkaar kennis laat maken. Het doel is de negatieve beeldvorming aan de kant van Nederlanders tegengaan en aan vluchtelingen laten zien dat veel mensen hen wél willen verwelkomen.

In Zoetermeer staan sinds 2005 twee religieuze gebouwen vlak bij elkaar, aan hetzelfde pleintje in de wijk Meerzicht: de moskee Al Qibla en kerkelijk centrum De Oase. Al Qibla is een moskee met een Marokkaanse achtergrond, De Oase een protestantse gemeenschap, onderdeel van een protestantse wijkgemeente in Zoetermeer. Beide buren hebben een goede verstandhouding en nemen deel in het InterLevensbeschouwelijk Overleg Zoetermeer (ILOZ).

De komst van relatief grote aantallen vluchtelingen uit onder andere Syrië naar Nederland in 2015 leidde in dat jaar tot veel spontane activiteiten buiten en binnen de kerken. Veel mensen stonden klaar met spullen of openden hun kerkgebouw voor vluchtelingen. Na 2015 doorliepen veel vluchtelingen hun asielprocedure en begonnen een nieuw leven in een gemeente ergens in Nederland.

Drie voorbeelden van Integral Mission in de praktijk: een impressie van de aanpak van Stichting Present in Hilversum, een samengestelde internet-kerkdienst van 222 Ministries waar vanuit huiskamers wereldwijd op afgestemd kan worden, een persoonlijke ontboezeming hoe herstel van onze werkelijkheid je eigen leven kan raken.

In het Haagse buurt-en-kerkhuis Bethel werd van eind oktober 2018 tot eind januari 2019 een continue kerkdienst gehouden als vorm van kerkasiel voor het Armeense gezin Tamrazyan en om aandacht te vragen voor een falende uitvoering van de regeling kinderpardon voor vluchtelingen. Theo Hettema, voorzitter van de Protestantse Kerk Den Haag, vertelt wat hen bezielde om deze kerkdienst te houden. Oud-katholiek priester Erna Peijnenburg verhaalt hoe het voorgaan in de Bethel-dienst haar persoonlijk bezighield. Intrigerende ervaringen van Integral Mission, gepresenteerd als tweeluik.

Stek – stichting voor stad en kerk heeft in Den Haag een aantal buurt-en-kerkhuizen: plekken voor ontmoeting en ondersteuning in de buurt. Stichting Soesterkwartier in Amersfoort wil gemeenschappen creëren als een open familie in de wijk, waar mensen met vallen en opstaan over Gods liefde leren en waar ieder waardevol is. Twee inspirerende diaconaal-missionaire initiatieven in dit nummer van TussenRuimte, twee voorbeelden om Integral Mission te duiden: wat is het, en wat doet het?