Missiologie

Fr. Ion Bria (1929-2002) was een Roemeens-Orthodox priester en theoloog. Hij doceerde aan verschillende faculteiten in Roemenië en was tussen 1973 en 1994 werkzaam voor de Wereldraad van Kerken. Zijn internationaal bekendste boek is The Liturgy After the Liturgy: Mission and Witness from an Orthodox Perspective, waarin hij voor een oecumenisch publiek een orthodox perspectief op zending uiteenzet; een perspectief dat nauw verweven is met wat liturgie is. Dit artikel biedt in kort bestek een schets van zijn zienswijze.

Al vijfendertig jaar is er in de zomermaanden een dagelijks middaggebed in de Grote of St. Bavokerk in Haarlem. Soms zijn er twee bezoekers, soms vijftien. Altijd is er een organist en een liturg. De opzet is heel simpel: welkom, lezing, stilte, Taizé-lied, gebedsmoment met kaarsjes en intenties, Liedboeklied en zegen.

Stelling: ‘Liturgie leidt mensen naar het heilige en dat is alleen mogelijk als zij in taal en vorm aansluit bij de mensen van vandaag.’

Jaap Overeem en Bernd Wallet reageren hierop, ieder vanuit hun eigen context van liturgie en gemeenschap vieren, rondom Bijbel, lied en gebed.

De Anglicaanse bisschop David Gitari (1938-2013) heeft veel betekend voor de ontwikkeling van een contextuele Anglicaanse liturgie in Kenia. Een portret van een gedreven mens.

De combinatie van de woorden ‘stilte’ en ‘klooster’ brengt mij terug naar de jaren waarin ik in het dominicanenklooster van Zwolle woonde. Een prachtig neogotisch monument aan de rand van de binnenstad.

Thomas Merton kende de spanning tussen spreken en zwijgen. In het klooster waar stilzwijgen de regel was, ervoer hij de druk van de non-verbale communicatie. Zijn boeken riepen zoveel respons op dat hij dit als een bedreiging ervoer voor zijn stille leven. Op den duur voelde hij zich echter geroepen om zich uit te spreken over maatschappelijke kwesties. Pas in de stilte van de bossen voelde hij hoe vruchtbaar de paradox is van zwijgen en spreken.

De plaats waar de gemeente samenkomt dóet ertoe. Het gebouw zelf én de inrichting, de aankleding. Een pleidooi voor ‘zorg en aandacht’…

Een column, een verhaal van hoop, over de toekomst van de kerk. Het verhaal van de realist, de romanticus en de optimist.

Als de vraag voorligt ‘wat we met het kerkgebouw gaan doen’, kan dat een financiële, maar ook een andere reden hebben. In ieder geval is het een indringende vraag, die kerkenraad én gemeente sámen serieus hebben te nemen. Hoe doe je dat? Wat zijn de afwegingen?