Geschiedenis

In deze corona-tijd heeft het klokluiden weer betekenis gekregen. Wat valt er over de geschiedenis van klokken en van luiden te weten? Het grote publiek zal veel van de gebruiken […]

De twee delen Calvijn Verzameld, een recensie van Corstiaan Anker

Gertjan Schutte, auteur van Kunst D.V., schrijft een artikel over kunst en (neo)calvinisme.

Calvijn introduceert in zijn beschouwing over de kerkelijke tucht in de Institutie vrijwel direct het onderscheid tussen ‘verborgen’ en ‘openbare’ zonden. Hij definieert deze begrippen niet exact, maar duidt wel aan wat hij bedoelt. Van een ‘verborgen’ zonde is alleen een beperkt aantal mensen op de hoogte. Een ‘openbare’ zonde is ‘niet slechts bij één of twee getuigen’ bekend, maar bij de hele of vrijwel de hele gemeente.

Dat Koning Willem III in de Haagse kringen van de negentiende eeuw de bijnaam ‘koning Gorilla’ kreeg, had zeker te maken met het grote aantal bij maîtresses verwekte kinderen en andere wapenfeiten van een niet onbespro-ken levenswandel die aan zijn naam verbonden zijn.1 Voor de toenmalige Her-vormde Gemeente van ’s-Gravenhage, die aan deze koning onder andere het geschenk van het gebouw van de Willemskerk aan de Nassaulaan te danken had, moet deze levenswandel een kwestie zijn geweest die wel bekend was maar zo veel mogelijk genegeerd werd of met de mantel der liefde bedekt.

Op verscheidene plaatsen in de vroegchristelijke literatuur wordt een ge-zamenlijke maaltijd van christenen aangeduid met de term ‘breken van het brood’. Deze aanduiding komt voor in Handelingen, de Didache, Ignatius van Antiochië en de Acta Pauli.1 In deze bijdrage wil ik nagaan, wat met deze uitdrukking bedoeld wordt in Handelingen en de Didache, en welke plaats het ‘breken van het brood’ inneemt in de geschiedenis van het avond-maal (de eucharistie).

In de kerkelijke traditie heeft het avondmaal, meer nog dan de doop, de reputatie terug te gaan op Jezus zelf. Immers, in de liturgie worden de inzettingswoorden als prominent onderdeel van de viering gereciteerd. In de woorden van Jan Muis uit 2016:

Zeventig jaar geleden werd het zendingstijdschrift De Heerbaan opgericht, de voorloper van Wereld en Zending en TussenRuimte. In het komende septembernummer zullen we uitgebreid stilstaan bij dit jubileum, naast het feit dat het voor TussenRuimte zelf ook een jubileumjaar is: het eerste nummer verscheen in 2008.

Vier of vijf sola’s, dat zijn de piketpalen die de reformatie al vroeg heeft geslagen. Niet door Maarten Luther als een soort ‘mission-statement’ zelf op papier gezet, maar wel direct ontleend aan zijn gedachtegoed.