Praktische theologie

Deze zondag staan we stil bij Christus die verscheen aan de wijzen uit het oosten. De wijzen staan symbool voor de heidenen (de niet-Joodse volken). Ze volgden de ster en vonden het Kind. “Ze gingen het huis binnen en vonden het kind met Maria, Zijn moeder. Ze wierpen zich neer om Het eer te bewijzen (Matteüs 2:11)”. Dit wordt als een zeer belangrijke gebeurtenis gezien, omdat het aantoonde dat Christus niet alleen als de Messias voor het Joodse volk was gekomen, maar als de Koning van de hele aarde. Het feest van Driekoningen, dat in sommige tradities wordt gevierd, is hiervan afgeleid.

Deze zondag staat dus in het teken van de doop van de Heere Jezus. Deze gebeurtenis markeert het begin van de publieke verschijning van Jezus. In Matteüs 3:16-1  staat: “Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam, opende de hemel zich voor Hem en zag hij hoe de Geest van God als een duif op hem neerdaalde. En uit de hemel klonk een stem: ‘Dit is Mijn geliefde Zoon, in Hem vind ik vreugde’. Met Zijn doop begint Jezus Zijn werk op aarde en zet Hij Zijn eerste stap op weg naar het kruis. Ook dit wordt als een belangrijke gebeurtenis beschouwd, omdat de Vader, de Zoon en de Heilige Geest alle drie tezamen in actie worden gezien.

Jezus verandert water in wijn. Dit is het eerste wonder van de Heere Jezus wat beschreven wordt in het Evangelie van Johannes. In Johannes 2:11 staat: “Dit heeft Jezus in Kana, in Galilea, gedaan als eerste wonderteken; Hij toonde zo Zijn grootheid en Zijn leerlingen geloofden in Hem.” Dit is een ander ‘verschijnen’ dan bij de andere zondagen, omdat het voor het eerst toont dat de kracht van God aan het werk is in Jezus.

De tijd na Kerst nodigt uit tot doorgaande bezinning en verwondering vanwege Gods verschijning (epifanie) op aarde. Nog wel in menselijk vlees en bloed. De schriftlezing spreekt over de verwondering van de inwoners van Lystra, dat de goden tot hen zijn neergedaald. Op deze zondag mogen we gestimuleerd worden om te zien waar en hoe God werkelijk mens is geworden. En geroepen worden om te beseffen hoe lastig het eigenlijk is om dit evangelie te communiceren, gezien allerlei voorgegeven kaders bij de hoorders. Een punt waarbij we op het feest van de menswording – Kerst − niet snel stilstaan.

Het is wellicht minder gebruikelijk om op de zondagen na Kerst te preken uit Handelingen. Maar met Kerst staan we ook stil bij de start van de beweging die het Evangelie de wereld inbrengt. Denk aan de herders die ‘overal het woord bekendmaakten dat hun over dit Kind verteld was.’ (Lucas 2:17, HSV) Daar waar dit evangelie gehoor vindt, ontstaan ook gemeenschappen. En die gemeenschappen hebben aanhoudend zorg nodig. Anders dreigt met het verdwijnen van het kerstgevoel ook de binding aan dat evangelie verloren te gaan, door allerlei invloeden.

Het thema van dit nummer van TussenRuimte nodigt uit tot nadenken over relaties van wederzijdse en gelijkwaardige uitwisseling, alsook over relaties waarin de gebroken realiteit van de praktijk van het dagelijks leven en van de sociaaleconomische structuren niet wordt genegeerd. In dit artikel gaat het over de rol die kaarten en geografische visualisatie spelen in het nadenken over en begrijpen van de wereld vanuit missionair perspectief. Wordt de strategische visie voor zending gevormd door de ontmoeting met mensen of door geografische kaarten die juist het menselijke verhaal en de contextuele diversiteit kunnen verbergen?

‘De hand die geeft, ligt altijd bovenop.’ ‘Jullie academische theorieën doden het verhaal.’ Zomaar twee voorbeelden, die laten zien dat Harvey Kwiyani de scherpte niet ontwijkt. En juist daarom een heldere stem is waar we naar moeten luisteren.

In de vorige blog liet ik je zien hoe ecotheologie met naastenliefde en dus met rechtvaardigheid verband houdt. Van de profeten in het Oude Testament die voor rechtvaardigheid pleitten tot de Nieuw Testamentische roep van Jezus om naastenliefde. Vandaag doe ik appel op de ruimte die dit thema kan – als niet: moet – innemen in een christelijk leven.

Hoe kan zending eruit zien in een wereld van ongelijkheid, uitsluiting en competitie? Leidt zending niet per definitie tot relaties van macht, waarin kennis, geld, en sociaaleconomische structuren de bepalende factor zijn? Of is het mogelijk dat gemeenschappen wereldwijd elkaar nodig hebben, om in een wederzijds delen van gaven en behoeften samen te ontdekken dat Gods toekomst zich realiseert in zwakte? En hoe ziet dat er dan uit?