Praktische theologie

In de samenleving gaat het vaak over zorgverleners en zorgafhankelijken. Kijken we binnen de gemeente zo ook naar elkaar? Hoort diaconaat dan bij zorgverlening? Hier een veel ruimere, en vooral gelijkwaardiger visie op ons ‘dienstbaar zijn’.

Wie als vrijwilliger, al dan niet ambtsdrager, in de gemeente aan de slag gaat, kan zich ‘zomaar in het diepe gegooid’ voelen… Hoe luister je naar dat gevoel? Hoe word je beter toegerust voor je taak?

Commercieel denken (en handelen) past – op het eerste gehoor…! – niet goed bij ons vertrouwde beeld van gemeente-zijn. Toch hier maar eens verder luisteren naar wat wérkelijk de bedoeling is?

Ter inleiding op het thema De gemeente als zorggemeenschap zet Roelof de Wit ‘het omzien naar elkaar’ in een breed kader – zowel diaconaat als pastoraat, zowel naar binnen als naar buiten, en zelfs met een commerciële insteek… Hoe zijn we vandaag gemeente?

De gemeente is een geloofsgemeenschap, maar ook een pastorale gemeenschap: we zien naar elkaar om. We hebben – vaak, meestal… – de neiging dat te organiseren. Maar is dat nodig? Hoe is dat ‘omzien naar elkaar’ werkelijk bedoeld en vorm te geven?

Op de heide rond Laren moet je niet verbaasd opkijken wanneer je weer eens oog in oog komt te staan met een kudde schapen. Onlangs keerde na 56 jaar de schaapskudde van het Goois Natuurreservaat terug naar Laren, waar een nieuw onderkomen werd geopend met plaats voor 400 ooien met lammeren.

Pak het ‘Handboek pastoraat bij psychische problemen’ erbij en je krijgt in kort bestek richtingaanwijzers naar antwoorden.

Vanaf maart 2020 hebben kerkgemeenschappen veel ervaring opgedaan met online liturgie vieren. Veel gemeenten, parochies en kloosters zijn begonnen met het registreren van kerkdiensten zonder publiek. Kerkdiensten worden vooraf opgenomen of live gestreamd. Het kleinst mogelijke aantal mensen dat nodig is om een viering te doen is bij elkaar in de kerkruimte en daarnaast is iedereen welkom om via de camera bij de liturgie aan te sluiten. Ook wanneer de liturgische actanten doen wat ze altijd doen, brengt een feestelijke intochtsprocessie vooral lege banken in beeld.

Toen vanaf maart vorig jaar de kerken vanwege de eerste coronalockdown gesloten werden voor bezoekers aan de eredienst, stonden veel pastores voor de vraag: wat nu? De oplossing werd vrijwel meteen gezocht in de digitale wereld. Hoewel er talloze digitale mogelijkheden zijn, kwam toch snel de nadruk te liggen op het streamen van de zondagse vieringen. Die werden hiermee een soort prototype van lockdownliturgie. En ze zijn gebleven, ook toen de kerken weer opengingen. Is vieren online én in de kerk nu het ‘nieuwe normaal’?