Over de trouw van God

Wanneer Jezus terugkeert naar God, laat Hij zijn leerlingen niet als wezen achter. Hij belooft hun de Geest.

Het leven van de leerlingen van Jezus werd na zijn kruisiging getekend door verbijstering. Immers: de man voor wie ze hun hele leven hadden achtergelaten, werd aan een kruis geslagen – en daarna was zijn graf ook nog leeg. Dat het zo moest eindigen. Als een enorm fiasco, waarbij al hun dromen aan diggelen waren geslagen. Het voelde bijna als ontrouw. Een onredelijk gevoel natuurlijk, maar wie kent dat gevoel niet als een dierbare sterft. Wie achterblijft, moet alleen verder; dat kan heel oneerlijk voelen. Boosheid is een herkenbare fase bij het rouwen.

Hemelvaart als eerbetoon

Na zijn dood verschijnt Jezus nog een paar keer aan zijn leerlingen, maar die verschijningen zijn niet een teken dat alles nu weer normaal is. Het is niet alsof Jezus nu weer terecht is nadat Hij eerst spoorloos was verdwenen. Integendeel, ook die verschijningen zorgen voor verwarring.

Na die roerige periode komt de hemelvaart van Jezus. Hoe je je dat voor moet stellen? De evangelist Lukas schrijft in het boek Handelingen dat Jezus voor de ogen van zijn leerlingen werd opgenomen in een wolk. Dat betekent dat Hij nu echt weg is. Zou hen nu weer dat gevoel van ontrouw overvallen hebben? Talloze schilders hebben de hemelvaart van Jezus geprobeerd vast te leggen, maar wij krijgen bij al die beelden soms ook een wat ongemakkelijk gevoel. Alsof we ons bij zo’n ‘astronautenvlucht’ niet zoveel kunnen voorstellen.

Misschien wordt het begrijpelijker als we ons realiseren dat in de verteltraditie van Israel veel vaker mensen werden opgenomen in de hemel. Van Henoch wordt in het Oude Testament verteld dat hij ten hemel werd opgenomen, en ook van de profeet Elia horen we dat vurige wagens hem kwamen halen. Alsof schrijvers uit de joodse traditie veel vaker uitzonderlijke mensen eerden met een uitzonderlijk verhaal over hun einde. Het hemelvaartverhaal als eerbetoon!

Een ereplaats

Terug naar de leerlingen van Jezus. Zij hebben hun meester losgelaten en vertrekken in grote vreugde naar Jeruzalem, schrijft Lukas. Alsof ze nu toch ervaren hebben dat God Hem werkelijk trouw is gebleven. Nee, dit leven was geen fiasco, maar deze hemelvaart is een logisch vervolg van zijn opstanding. God heeft Jezus opgewekt uit de dood en Hem verhoogd: de vernederde en vertrapte uit het lijdensverhaal is nu degene die aan de rechterhand van God mag zitten. Zo schrijft de Apostolische geloofsbelijdenis ook over de hemelvaart: als een gebeurtenis precies tussen de opstanding en Jezus’ ereplaats aan de rechterhand van God.

Paulus schrijft in zijn brieven dat God Jezus een naam heeft gegeven boven alle andere namen. Een eretitel dus. Hemelvaart wordt daarmee een theologisch beeld voor de verhoging die Jezus ten deel viel. Een heel krachtig beeld. De man die werd verraden en naar beneden gehaald, juist die man werd door God omhoog gehaald. Als dat geen trouw is!

Trouwe volgelingen

Misschien hebben de leerlingen van Jezus zich na Pasen afgevraagd of zij deze man trouw willen blijven en wat dat dan zou betekenen. Met Jezus is het immers niet zo goed afgelopen. Met hemelvaart hebben ze op die vraag antwoord gekregen. Juist deze mens die zich nooit bekommerd had om enig status en nooit zijn eigen eer had gezocht, juist Hem heeft God in het licht gezet. Hem trouw blijven betekent voor ons dat ook wij onszelf onbekommerd in liefde kunnen wegschenken, want we weten nu dat dat de koninklijke weg is.

We hoeven ook onszelf niet meer te verhogen, dat zal God wel doen. Misschien zullen we door anderen gezien worden als verliezers, maar wij zijn, net als Jezus, koningskinderen. Dat scheelt een hoop getob.