Recensie: Zin in een goed gesprek

Kan psychotherapie pastorale zorg versterken? Ja, zegt Neely Kok. Ze las het boek Zin in een goed gesprek van Jean-Jacques Suurmond en concludeert dat zijn brede aanpak vanuit de gestalttherapie waardevolle inzichten biedt.

Uit iedere bladzijde van dit boek spreekt dat Jean-Jacques Suurmond voor een breed publiek schrijft. Dit komt voort uit de brede context van eigen praktijkervaring met psychotherapie en coaching, en zijn predikantschap, zowel in verschillende typen gemeenten als bij instellingen. Dat maakt dat dit boek een breed publiek zal aanspreken. Ook de toegankelijke schrijfstijl met veel praktijkvoorbeelden en de humor – soms wat te olijk, maar dat vergeef je de schrijver – maken dit tot een zeer goed leesbaar boek voor velen; zowel professionals uit verschillende disciplines als geïnteresseerde leken.

Overigens is het allerminst opvallend dat een predikant zich (ook) verdiept in psychotherapie. Zelf heb ik gedurende mijn predikantschap een opleiding contextuele therapie gevolgd, dit is een vorm van psychotherapie, die zich richt op de relationele werkelijkheid van een cliënt over meerdere generaties heen. De vrijwel dagelijkse omgang met gemeenteleden, die allerlei vragen en problemen hebben, waarover de predikant met hen in gesprek gaat, maken dat een aanvulling vanuit het therapeutisch veld heel welkom is. Het maakt dat je anders luistert, andere vragen stelt en andere observaties hebt dan ‘alleen’ de theologische en intermenselijke kant.

Een aanvulling vanuit het therapeutisch veld is heel welkom voor predikanten.

Vanuit mijn achtergrond van de contextuele therapie, die zich sterk richt op de relationele en familiaire kant, was ik geboeid door die zo andere invalshoek van de gestalttherapie. Wat mij in het bijzonder opviel was dat in de gestalttherapie het lichaam een belangrijke kenbron is, zowel bij de therapeut als bij de client. De therapeut merkt dat z/hij zich eigenlijk niet meer kan concentreren op de spraakwaterval van de cliënt en afhaakt. Dit wordt een waarneming die ingebracht kan worden in het gesprek en waaruit een waardevol nieuw gezichtspunt kan ontstaan bij de client. Dit is een ander soort ingang dan vragen naar familiare relaties. Ook de in eerste instantie wonderlijk lijkende opdrachten die soms gegeven worden, spreken tot de verbeelding. ‘Vertel je verhaal eens zingend’. ‘Duw tegen dit kussen’. ‘Hang eens een tijdje aan de deurpost’. Bij deze opdrachten doet het lichaam mee en dat zet iemand in een andere beweging; verankert iemand méér in zijn of haar lichaam. De zintuigen van zowel therapeut als van de cliënt doen volop mee. De gestaltbenadering gaat ervan uit dat ieder mens het vermogen heeft om, in wisselwerking met de omgeving, ‘heel’ te worden. Het therapeutisch gesprek ondersteunt dit proces.

De gestaltbenadering gaat ervan uit dat ieder mens het vermogen heeft om ‘heel’ te worden.

Het boek heeft een logische opbouw, waardoor de lezer zicht krijgt op de aanpak en de theorie van gestalttherapie. De brede insteek, waardoor ook filosofen en theologen meepraten met de gestaltervaringen is wat mij betreft een voordeel. Voor Suurmond biedt de gestalttherapie mogelijkheden voor de (heilige) Geest om actief bij te dragen aan herstel en geeft hij aan dat openheid voor het feit dat het belangrijkste in het leven vaak ‘van de andere kant’ komt van belang is.

Kortom, een boek dat een breed publiek waardevolle inzichten kan bieden, als de lezer openstaat voor die brede en wat eigenzinnige kijk van zowel gestalttherapie als van de schrijver zelf.

Wil je Zin in een goed gesprek bestellen?

Bestel Zin in een goed gesprek

Zin in een goed gesprek laat zien hoe er in een contact ruimte kan komen voor een echte ontmoeting. Gesprekken zijn een levend proces, waarin ook het lichaam een stem heeft. Besef daarvan geeft diepgang, heling en persoonlijke groei.

Suurmond put uit zijn jarenlange ervaring als gestaltsupervisor. Met humor en levendige voorbeelden nodigt hij uit om bewuster aanwezig te zijn en in te gaan op wat zich ter plekke aandient. Dan blijkt dat mensen op verschillende manieren contact maken. Uitgebreid gaat Suurmond in op deze contactstijlen.

Dit boek is een aanwinst voor pastores en hulpverleners, en voor iedereen die hoopt op het geluk van ‘een goed gesprek’.