Wat maakt dat we iets grappig vinden? Dat het anders loopt dan we dachten. Een grap ontregelt ons. Vandaar dat sommigen aan Jezus denken als aan een clown: hij was een meester in omkeringen.

Als laatste van de christelijke feestdagen die direct betrekking hebben op Jezus’ komst op aarde, vieren we Hemelvaart. Het is de dag van zijn intronisatie: het is de bevestiging van zijn koningschap. Al te makkelijk vergeten we daarbij dat Hij is weggegaan naar de hemel en dat de gestalte van zijn koningschap op aarde die van de aan het kruis doodgemartelde man is.

Jezus is moe. Iedereen wil iets van hem. Voortdurend moet hij in discussie met geloofsgenoten.

Jezus is onschuldig terechtgesteld na een schijnproces. Dat is de algemene opvatting over zijn dood. Maar je kunt er ook anders naar kijken: het is helemaal terecht dat Hij gedood werd. De hogepriester Kajafas had gelijk.

Lucas 4:1-13 is een programmatisch deel van dit evangelie, waarin de weg van de Messias op compacte wijze wordt weergegeven, eindigend met een cliffhanger die vooruitwijst naar Jezus’ lijden. Het volgt op Jezus’ geboorte en kinderjaren (hst. 1-2) en het optreden van Johannes de Doper, Jezus’ doop en genealogie (hst. 3). Dit alles bereidt voor op het
‘eigenlijke’ verhaal van Jezus, dat begint met zijn publieke optreden en zijn prediking in de synagoge van Nazaret (4:14-30).

Een engel had Jozef en Maria gewaarschuwd dat Herodes alle kleine jongetjes in Betlehem wilde doden. Daarom zadelde Jozef een ezel voor Maria en de kleine Jezus en vluchtte de heilige familie richting Egypte. De tocht voerde door de woestijn en Jozef vreesde de gevaren van dat onherbergzame gebied, maar Maria was niet bang. Terwijl ze uitrustten onder een vijgenboom, stak Jezus zijn kleine handjes omhoog, waarop de vijgenboom zijn takken naar beneden boog en zijn vruchten liet plukken. ’s Nachts, toen er een gure wind waaide in de woestijn, maakten de bomen met hun takken een tent die bescherming bood tegen de kou.

Wat is de theologische betekenis van die zin uit de apostolische geloofsbelijdenis: geboren uit de maagd Maria? Arnold Huijgen legt verband met Matteüs’ verwijzing naar Jesaja: het gaat niet in de eerste plaats om maagdelijkheid.

Ruim 75 jaar geleden werd het Evangelie van Tomas teruggevonden. In deze bijdrage worden eerst de vondsten van de Koptische en de Griekse teksten besproken en vervolgens in vogelvlucht enkele visies die deskundigen in de afgelopen zeven decennia hierop hebben gegeven. Vooral twee kwesties komen hierbij aan de orde: kan het een gnostisch geschrift worden genoemd en in hoeverre gaat het terug op de historische Jezus?

Tomas staat in de christelijke traditie bekend als een ongelovige. Het is zelfs een uitdrukking in het Nederlands: een ongelovige Tomas zijn. Tomas geloofde uiteindelijk wel in de verrezen Christus, maar pas – zo zegt diezelfde traditie – nadat hij hem had kunnen aanraken en de kruiswonden had kunnen voelen.