Hoe bouw je aan verzoening en aan vrede in een gebied dat verscheurd is door geweld? In een situatie van onderlinge haat en gepolariseerde tegenstellingen?

De in 2014 vermoorde jezuïet Frans van der Lugt leefde vanuit vier thema’s: God ontmoeten in Christus, stilte is noodzakelijk, gezonden worden en luisteren met liefde. Geïnspireerd door een eerste ontmoeting met God in zijn jeugd, inspireerde hij gedurende zijn leven vele anderen.

De boeren in ons land zijn volop in the picture. En anders wel de vlaggen langs hun akkers of weilanden. Tal van problemen – crises, zeggen we vandaag – komen op hun bedrijven samen. Boeren maken ook deel uit van onze kerken en gemeenten, hun problemen raken ons allemaal. Hier wordt e.e.a. uitgerafeld, én krijgen we aanwijzingen voor ‘hoe verder?’…

Ouderlingen staan in de kerk voor goed bestuur en identiteit. Ze helpen die kwaliteiten te borgen en te communiceren naar binnen en naar buiten. Hun ambt groeit met de tijd mee, maar de kern ervan blijft herkenbaar.

Tegenover Farao’s ‘cultuur van de dood’ (Avivah Gottlieb Zornberg) ontstaat tussen drie vrouwen – onder wie, pikant detail, de dochter van Farao – een gezamenlijke actie voor het leven van een bijzonder kind. Mozes is ‘opgegroeid’. Zijn biologische moeder geeft de moederrol door aan de prinses (Exodus 2:10). Hij gaat over van zijn volk, dat de ogen niet kan verheffen, naar het paleis, waar hij een hoge opvoeding krijgt die hem moet klaarstomen voor het leiderschap van zijn volk.

In een gemeente kunnen scheidslijnen zichtbaar worden tussen verschillende sociale milieus. Afgelopen zomer gebeurde dat bijvoorbeeld toen langs de randen van de wegen vlaggen op de kop kwamen te hangen, en een deel van de gemeenteleden met de trekker de weg op ging. Zo kan er ook een wens ontstaan om een uitspraak van de kerk; een keuze voor het één of ander. Maar wordt daarmee recht gedaan aan de verschlilende sociale milieus die zich ook in een kerk bevinden; en aan hoe die samen één kerk vormen?

Een vrolijk feest van herkenning en verrassing – zo zou ik mijn ervaring bij het lezen van het drieluik van Mariecke van den Berg over feministische theologie willen beschrijven. Als feministisch theologe van bijna het eerste uur, herkende ik de ontwikkelingen binnen de feministische theologie uit de eerste column, werd ik verrast door wat een lezing vanuit postkoloniaal perspectief toevoegt aan de interpretatie van het verhaal van de vijf dochters van Selofchad –, en werd ik vrolijk van de column over de Bechdel Test: al die methoden om bijbelverhalen te lezen en te interpreteren – je zou zo aan de slag gaan.

De elfde Algemene Vergadering van de Wereldraad van Kerken kwam in Karlsruhe in de eerste week van september 2022 samen onder het thema ‘De liefde van Christus zet de wereld in beweging richting verzoening en eenheid’. De vraag rijst dan op welke manier dit thema inspireert om te bidden en de mensen in Rusland en Oekraïne aan te spreken.

Wat gebeurde er in de Nederlandse theologie toen Kuyper en Bavinck hun imposante bouwwerk achterlieten? Een reactie was de opkomst van Nederlandse barthianen. Maar volgens sommigen ging dit te veel ten koste van het gezag van de Bijbel. In deze leegte stond Klaas Schilder op als opkomend predikant binnen de Gereformeerde Kerken in Nederland.