Moet de theologie wel over engelen spreken? De invloedrijke dogmaticus Karl Barth vond van niet, omdat ze geen voorwerp van goddelijke openbaring zijn. Ze behoren, om zo te zeggen tot het noodzakelijke begrippenapparaat van de Bijbel, aldus Barth, maar het bestaan van engelen en demonen heeft geen functie in de verkondiging van het evangelie. Barth veronderstelde dat de hemelbewoners niets hebben bijgedragen aan wat hij ‘het heilsgebeuren met Christus’ noemde. Dit is echter onjuist. De Bijbel laat zien dat engelen er niet alleen waren om te luisteren en te aanbidden, maar ook om aan te kondigen en te duiden.

In het begin van de coronacrisis las Jan-Willem Leurgans het boek Exodus van Jonathan Sacks. De opmerkingen van deze rabbijn deden hem stilstaan bij het begrip ‘vrijheid’. Wat zegt dat oude verhaal over de samenleving van vandaag?

In deze rubriek komen (chassidisch) joodse parabels en wijsheden, sprookjes en legenden aan de orde die vaak bijzondere levenslessen bevatten. Goochem is een leenwoord uit het Jiddisch: slim, geslepen. Verwant aan de Hebreeuwse woorden chacham (wijs mens) en chochmah (wijsheid).

In deze rubriek komen (chassidisch) joodse parabels en wijsheden, sprookjes en legenden aan de orde die vaak bijzondere levenslessen bevatten. Goochem is een leenwoord uit het Jiddisch: slim, geslepen. Verwant aan de Hebreeuwse woorden chacham (wijs mens) en chochmah (wijsheid).

Een vrolijk feest van herkenning en verrassing – zo zou ik mijn ervaring bij het lezen van het drieluik van Mariecke van den Berg over feministische theologie willen beschrijven. Als feministisch theologe van bijna het eerste uur, herkende ik de ontwikkelingen binnen de feministische theologie uit de eerste column, werd ik verrast door wat een lezing vanuit postkoloniaal perspectief toevoegt aan de interpretatie van het verhaal van de vijf dochters van Selofchad –, en werd ik vrolijk van de column over de Bechdel Test: al die methoden om bijbelverhalen te lezen en te interpreteren – je zou zo aan de slag gaan.

In deze rubriek komen (chassidisch) joodse parabels en wijsheden, sprookjes en legenden aan de orde die vaak bijzondere levenslessen bevatten. Goochem is een leenwoord uit het Jiddisch: slim, geslepen. Verwant aan de Hebreeuwse woorden chacham (wijs mens) en chochmah (wijsheid).

Hoe kun je op basis van de beschikbare bronnen terugvragen naar Jezus? Voor de historicus die zich over Jezus buigt is dit een essentiële vraag. Uit alles wat de evangeliën en andere vroege teksten over Jezus schrijven, kun je op basis van een aantal criteria de contouren van zijn optreden schetsen.

Historisch onderzoek valt en staat met de vraag naar de bronnen. Welke bronnen heb je om over een bepaald onderwerp te schrijven? Bij onderzoek naar de historische Jezus is dat niet anders. Het is van groot belang om met deze vraag te beginnen. Wat voor materiaal hebben we over Jezus?

In het revalidatiecentrum ontmoette ik Johann. Hij vertelde me dat hij joods is, niet praktiserend gelovig, maar dat hij wel kosjer eet. Dat maakte me nieuwsgierig. Kosjer, dus geen melk en vleesproducten combineren bijvoorbeeld. Maar waarom?