Van alle leeftijden

Wijsheid ontstaat niet door opleiding, afkomst, leeftijd, status, bezit of levenservaring. Wijsheid groeit waar mensen vertrouwen hebben, openstaan voor elkaar, bereid zijn te luisteren en aandacht geven aan de stem van God in hun hart.

De Bijbel vertelt over mensen die op heel verschillende momenten in hun leven wijsheid ontvingen. Daarnaast toont de kerkgeschiedenis dat ook de eenvoudigen, de kleinen en de nederigen dragers van een licht kunnen zijn dat groter is dan henzelf.

In Spreuken lezen we dat wie jong is, wijsheid mag zoeken als een kostbare schat, terwijl wie oud is, wijsheid draagt als een kroon. De profeet Joël belooft dat God zijn Geest uitstort over allen: ‘Oude mensen zullen dromen dromen, jonge mensen zullen visioenen zien.’ In die woorden wordt duidelijk dat elke leeftijd een eigen gave bezit: de frisheid van de jeugd, en de doorleefde rust van ouderdom. Samen vormen zij de volle rijkdom van Gods wijsheid.

Wijsheid leeft in het kind dat onbevangen vragen stelt, in de volwassene die durft te vertrouwen op een weg die hij  nog niet kan zien, in de oudere die zijn levenswijsheid doorgeeft zonder oordeel. In al die gestalten wordt duidelijk: wijsheid kent geen grenzen. Ze is overal waar een hart bereid is te luisteren.

Vertrouwen

Die beweging van wijsheid begint vaak met vertrouwen. Bij Abraham wordt dat zichtbaar wanneer hij zijn land verlaat op Gods bevel, zonder kaart, zonder houvast, zonder zicht op wat komt. Zijn wijsheid ligt in de moed om te gaan, in het vertrouwen dat zich durft te geven aan de Onzichtbare, zelfs wanneer de weg onzeker is.

Mozes laat zien dat wijsheid een groeiproces is. Zijn weg met God bestaat uit vallen en opstaan, uit aarzeling en overgave. Door de jaren heen leert hij dat ware wijsheid niet ontstaat door eigen kracht of heldendaden, maar door het luisteren naar Gods stem. In zijn strijd rijpt een wijsheid die voortkomt uit vertrouwen.

Open

In Jezus zien we hoe wijsheid soms verrassend jong kan zijn. In de tempel verbaast de twaalfjarige Jezus de schriftgeleerden met zijn vragen en inzichten. Zijn wijsheid is niet de vrucht van jarenlange studie, maar van een diepe verbondenheid met de Vader. Hij toont dat een kind soms helderder ziet en puurder luistert dan een volwassene. Daarom wijst Jezus zijn leerlingen op het geloof van kinderen. Een kind leeft niet vanuit angst of trots, maar vanuit openheid. Het durft de waarheid te spreken en het heilige te ontvangen zonder berekening. Deze kinderlijke wijsheid zien we ook terug bij de kinderen van Lourdes, bij Bernadette en de vele anderen die in eenvoud en nederigheid in gesprek kwamen met het goddelijke. Hun hart stond open, en juist daarom ontvingen zij licht.

David verenigt de moed van een kind met de groeiende wijsheid van een volwassen man. Als herdersjongen vertrouwt hij niet op wapens of kracht, maar op God: ‘De Heer zal mij helpen.’ Zijn wijsheid ligt in het zien van wat God kan doen, niet alleen van wat mensen kunnen. Later, als koning, toont hij dat ware wijsheid ook bestaat uit nederigheid: erkennen wanneer men verkeerd zit, vergeving zoeken en opnieuw luisteren. Zo werd hij genoemd: een man naar Gods hart.

Eenvoud

In deze verhalen wordt een weg zichtbaar die uitkomt in de eenvoud en vrede van heiligen zoals Franciscus en Klara. In hun leven komen vertrouwen en luisteren samen in een radicale eenvoud. Hun wijsheid lag niet in geleerdheid maar in vrijheid: de vrijheid om met weinig tevreden te zijn. Zij predikten het evangelie soms met woorden, maar altijd met daden. Hun leven was een lofzang van liefde voor mens en natuur, voor alles wat ademt en leeft.

Zo worden al deze verhalen, van Abraham, Mozes, Jezus als kind, David, de kinderen van Lourdes, Franciscus en Klara, met elkaar verbonden tot één grote beweging: de beweging van wijsheid die ontstaat waar mensen vertrouwen, luisteren en eenvoudig liefhebben. Wijsheid leeft overal waar harten openstaan. Zij herinnert ons eraan te speuren naar de waarheden die in mensen van alle leeftijden te vinden zijn.