Of ik als kind eind zestiger jaren ooit Van Ruler heb horen preken, kan ik niet meer nagaan. Mijn moeder luisterde graag naar de radio, en ik sluit zeker niet […]

De meeste preken verdwijnen in de vergetelheid. Tijdens de koffie na afloop van de kerkdienst zijn er voor de meeste mensen genoeg andere dingen te bespreken. Is de intensieve voorbereiding van de voorganger daarmee voor niets geweest? Heeft de prediking gevolgen in het leven van mensen, en in hoeverre beïnvloedt het hun doen en denken?

Als ik collega voorgangers vraag hoe hun tijdsbesteding voor de komende week eruitziet, dan bepaalt het al dan niet voorgaan op de komende zondag voor een belangrijk deel hun focus en hun agenda – waarbij de één al biddend uitziet naar de beklimming van de preekstoel om de vruchten van veel voorbereiding te mogen delen, terwijl de ander badend in het zweet wakker ligt van de druk die de bijna wekelijkse prediking geeft. Hoe kijkt de prediker in de spiegel en wat helpt om spiritueel op adem te komen?

Preek, overdenking, verkondiging, meditatie: preken zijn er in soorten en maten. De verschillende benamingen hebben echter gemeen dat het aanduidingen zijn voor de toespraak die in een liturgische context – meestal een kerkdienst – gehouden wordt. In de christelijke traditie is de prediking misschien wel het meest gewaardeerde én het meest bekritiseerde element van de eredienst. Iedereen heeft er een mening over, meestal in termen van ‘goed’ of ‘slecht’.

Elke kerkdienst is een samenkomen van mensen ‘tot Gods eer’. Wat betekent dat voor hoe het in een kerkdienst toegaat? Voor hoe in de liturgie God ter sprake komt? Uiteindelijk komen we bij de vraag waar de werkelijke ‘dienst aan God’ plaatsvindt – toch niet alleen in de kerk…?

Een van de workshops op het preekfestival van 19 september 2019 in Amersfoort ging over ‘contextueel preken’. Drie voorgangers waren gevraagd om vanuit hun eigen context een korte preek te houden over Lucas 5:27-32, de roeping van Levi. Bettelies Westerbeek presenteeerde een preek vanuit de context van een multiculturele achterstandswijk in Den Haag; Pieter-Kars van der Kamp vanuit een dorp in Groningen; en Rikko Voorberg vanuit de context van kunstenaars in Amsterdam, zijn PopUpKerk. Hebben deze verschillende contexten merkbaar impact op de inhoud van de preek en zo ja, hoe dan?

Voor een goede preek of homilie hoef je niet meer naar de kerk te gaan. Via kerkomroep.nl of kerkdienstgemist.nl zijn per jaar alleen al in Nederland 150.000 kerkdiensten met beeld en/of geluid live of achteraf te volgen, gewoon thuis via de laptop.

Na het leiden van een viering ergens eind 2017 stond ik als gastvoorganger bij de uitgang van het gebouw om de kerkgangers zoals gebruikelijk te groeten. Veel snelle handdrukken en een enkel kort woord. Eén vrouw keek me even aan en zei, terwijl ze me de hand schudde: “Fijn dat u niet sprak over de ‘gemeenschap van de Heilige Geest’.” Zonder in te houden liep ze verder, ze wilde het kennelijk alleen even kwijt. Ik meende te weten wat ze bedoelde, al kan ik achteraf alleen mijn eigen interpretatie geven.

Preken van Eberhard Jüngel als tegenstem in onze tijd Lezing van dr. Ciska Stark, universitair hoofddocent Praktische Theologie (PThU), bij de presentatie van ‘Lutherse preken in het Oude Testament’, een […]