Miljoenen mensen zijn opgegroeid met angstige beelden over de dood. Vooral het geloof in een eeuwige hel beschadigt veel.

Reinier Sonneveld laat zien dat er waarschijnlijk een hiernamaals is: een weg van loutering voor iedereen. Daders en slachtoffers kunnen zich met elkaar verzoenen en uiteindelijk kunnen alle mensen daar herstellen. Deze visie heet alverzoening of universalisme.

Daarbij gebruikt Reinier Sonneveld algemene argumenten, zoals het recente wetenschappelijke onderzoek naar bijna-doodervaringen. Daarnaast onderzoekt hij grondig de christelijke bronnen.

Zeker voor wie is opgegroeid met het geloof in een eeuwige hel is ‘Het einden van de hel’ een troostrijk en bevrijdend boek, dat nieuwe en hoopvolle beelden biedt voor het hiernamaals.

Lees hier deel 1 en deel 2 van de bijdrage van Reinier Sonneveld over dit boek.

Lees hier de bijdrage van Henk Rothuizen over dit boek.

Lees hier de recensie van Frida van Til over dit boek.

Recensies

Het einde van de hel ontvangt veel bijval én veel kritiek. Hieronder een selectie:

· “Ernstiger is dat wat [Reinier Sonneveld] schrijft on-Bijbels en daarom misleidend is. Hij noemt het geloof in de eeuwige straf een absurditeit. Wie dat gelooft, maakt van God een wrede sadist die behagen zou hebben in het folteren van mensen. [Sonneveld] onderschat de ernst van de zonde en daarmee de zwaarte van de toorn van God. […] Toch heeft het lezen van zijn boek mij denkstof gegeven. […] Het gaf mij te denken dat Sonneveld schrijft honderden keren contact te hebben gehad met mensen die doodsbang zijn voor de hel, niet alleen voor zichzelf, maar vooral voor hun geliefden. Sonnevelds boek geeft ons huiswerk mee.” (ds. J.C. den Ouden, Reformatorisch Dagblad)

· “Het nieuwste boek van Reinier Sonneveld, waarin hij pleit voor de visie van de alverzoening, krijgt veel aandacht. Terecht. … Zijn betoog is scherp en hoopvol. … [Het bevat] uitgebreide, overtuigende redeneringen … Het boek is een oefening om teksten goed te lezen en je eigen en andere interpretaties onder de loep te nemen … Het boek van Sonneveld biedt hoop en stof tot nadenken voor gesprekken en preken hierover.” (Almatine Leene, Nederlands Dagblad)

· “Lees het boek, voordat je meteen een oordeel hebt. Het is bijbels, troostend en gelaagd geschreven. Vooral de stukken over verschillende vormen van recht geven een interessant perspectief. Een aanrader als je open kunt en wilt overwegen wat de schrijver je aan reikt.” (Bol.com ★★★★★)

· “Wat echter problematisch is, is dat Reinier bij bijna alle christelijke media-platforms is uitgenodigd om zijn verhaal te doen […] terwijl er niemand bijgezet wordt met de expertise om hem kritisch te kunnen bevragen. De setting waarin hij vrij z’n gang kan gaan, is zó slecht, dat je direct de vraag kunt stellen: Is de hype rondom Reinier Sonneveld’s boek over de hel een grote alarmbel over de staat van christelijke Nederland?” (Dick van den Bos, Revive)

· “[Sonneveld] kiest talloze invalshoeken uit om zijn punt te maken, elk mogelijk tegenargument probeert hij met zorg te ontkrachten. […] Sonneveld stelt: dan krijg je een ander – volwassener – christendom, vormgegeven vanuit een onvoorwaardelijke liefde die iedereen insluit. Precies dat laatste maakt dit boek voor mij belangwekkend; het biedt een nieuw, uitdagend perspectief voor een kerk in crisis.” (Machteld Siegmann, Goodreads ★★★★★)

· “Echter, hoe mooi Sonneveld het nieuwe jasje voor het oude universalisme ook maakt, een dwaalleer blijft een dwaalleer. Helaas zullen door mooi geweven taal en onkunde weer velen verleid worden.” (Marieke den Butter-Kommers, De Waarheidsvriend)

· “[…] de volgende generatie, die meekijkt en aftast hoe veilig hun eigen zoektocht in het geloof eigenlijk is: ‘Mag ik echt tevoorschijn komen met mijn vragen en gedachten, of kan ik het beter inslikken?’ Ik hoop dat onze kerken vrijplaatsen zullen zijn, waar mensen vrijuit mogen spreken, vrijuit mogen lezen en vrijuit vragen mogen stellen, zonder het risico te lopen dat de gemeenschap je op de figuurlijke brandstapel gooit.” (Olaf ten Apel, CVandaag)

· “Dat [Het einde van de hel] niet alleen een onderbouwing vanuit zijn filosofisch en theologisch denken is, maar ook een persoonlijk element bevat, evenwel verder onderzocht, maakt zijn betoog rijker en zeker de moeite waard. […] Een boek dat met overtuiging, bescheidenheid en lef is geschreven.” (Frea Kroese, Boekenmening ★★★★★)