Het tempo waarmee Henk Bakker theologisch en kerkelijk Nederland blijft verrassen met inzichtgevende boeken is bewonderenswaardig. Dit boek is bedoeld als opvolger bij zijn boek Jezus uit 2021, waarin hij vooral benadrukte dat Jezus een Jood was. In een reactie op dat boek prees ik indertijd die insteek, die in het verleden nogal eens heeft ontbroken. Ik maakte er ook kritische opmerkingen bij: Bakker wees resoluut theologische reflectie op het God-zijn en mens-zijn van Jezus af zonder zelf een alternatief te bieden. En is Jezus nu zelf God, of is Hij toch net iets minder dan God? 

In zijn Overwegingen (Pensées) uit 1670 geeft de wiskundige, filosoof en theoloog Blaise Pascal een analyse van waar de problemen uit het menselijk leven volgens hem vandaan komen: ‘Al de ellende van mensen komt voort uit één oorzaak, namelijk deze: dat zij niet in staat zijn rustig in een kamer te blijven zitten’. Laten we eens in de spiritualiteit van het vroege christendom duiken om te zien hoe men daar met deze zaak omging.

Een hedendaagse beeldenstorm deed de godin Asjera recent het nieuws halen. Omvergegooid en vertrapt werden de beeldjes die de godin voorstelden twee dagen voor het sluiten van de tentoonstelling ‘Exodus: hedendaagse kunst, urgente verhalen’. Het bracht Asjera weer onder de aandacht van de moderne (bijbel)lezer.

De aandacht die de oude Kanaänitische godin Asjera de afgelopen jaren heeft gekregen, heeft geen rechtstreekse parallel in het vroege christendom. Toch is het niet moeilijk een verbinding te zien tussen die twee werelden: enerzijds die van de huidige aandacht voor Asjera als godin in aanvulling op JHWH, de God van Israël, en anderzijds het vroege christendom, en wel de gnostische richting daarvan. Deze verbinding vraagt uiteraard om een toelichting, en die wordt in dit essay gegeven.

Asjera hangt in de lucht. Als uit het niets lijkt ze te zijn opgedoken. Aanleiding voor de artikelenreeks in Schrift was een tentoonstelling die nogal wat stof deed opwaaien omdat er asjerabeeldjes in de tentoonstelling waren vertrapt.

Welke rol had Asjera nu precies als we de bijbelteksten erbij pakken? Was zij inderdaad een vrouwelijke wederhelft van de Israelische God? De teksten in en buiten de Bijbel geven daar wel aanwijzingen toe.

‘Als een steen in het water, die cirkels teweegbrengt’, zo omschrijft kunstenares Marieke Ploeg de reacties op haar tentoonstelling ‘Asjera’s terugkeer’. Met 3000 beeldjes van de godin Asjera was haar […]

‘Miserere mei,’ zo begint psalm 51 in het Latijn. Deze boetepsalm is in de christelijke traditie nauw verbonden met Aswoensdag. Gregorio Allegri (1582–1652) schreef een beroemd geworden toonzetting van deze psalm, met de legendarische ‘hoge c’, voor de viering in de Sixtijnse Kapel in Rome. In protestantse gemeentes in Nederland is het houden van een kerkdienst op Aswoensdag de laatste decennia in opkomst.

Deze bijdrage kijkt naar het godsbeels van Asjera door de tijd heen; wanneer we spreken over Asjera lijkt dat met dezelfde invulling te gebeuren – maar is dat wel zo?