De Bijbel van Jezus

Geboortes zijn er in vele vormen. Kunstenaars brengen een kunstwerk ter wereld en theologen soms een heel nieuwe vertaling. Predikant Pieter Oussoren werkte ruim dertig jaar aan de Naardense Bijbel. Nu kan zijn nieuwe project, de vertaling van de Septuagint, bijna getoond worden aan de wereld. Alle reden om met hem in gesprek te gaan over de geboorte van zijn jongste geesteskind. Of ziet hij dat anders?

De Septuagint is de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel (het christelijke Oude Testament). De vertaling is gemaakt vanaf de derde eeuw voor Christus en doorgegroeid tot het begin van onze jaartelling. Omdat men in de synagogen het Hebreeuws niet meer machtig was, moest er een Griekse vertaling komen. De naam Septuagint (zeventig) verwijst naar de legende dat zeventig geleerden apart werden gezet, ieder in een eigen kamertje, en wonderlijk alle zeventig dezelfde vertaling maakten. Hoe het ook zij, we mogen er vanuit gaan dat de synagogen die Jezus bezocht de Septuagint hanteerden. De Septuagint was dus de Bijbel van Jezus en die van de vroege kerk.

Geesteskind?

Pieter Oussoren ziet zichzelf niet als geestelijk vader van de Nederlandse vertaling. Hij ziet de Nederlandse Septuagint liever als reeds geboren kind. ‘Een ander heeft het eerste werk gedaan.’ Aangespoord door monniken uit Westvleteren (Vlaanderen) en zijn eigen theologische nieuwsgierigheid is hij begonnen met de vertaling. Het kostte Oussoren acht jaar; in de coronatijd maakte hij extra uren. Het resultaat is eerder een tweeling, want de Johanna Petronella Bijbel – zoals Oussorens werk gaat heten – zet de vertalingen uit de Hebreeuwse en Griekse tekst naast elkaar.

Oussoren zet zich in voor de herwaardering van de Septuagint. De Septuagint was de canon van de vroege kerk, maar dit veranderde toen Hiëronymus rond 400 na Chr. kwam met een Latijnse vertaling. Oussoren zoekt daarom rehabilitatie, eerherstel, voor de oeroude Septuagint. ‘De Septuagint werd als prinses geboren en is uiteindelijk in de keuken terecht gekomen.’

Kraamvisite

De vertaling is gemaakt, het wachten is op het rollen van de persen. Het kind, of liever gezegd de in haar eer herstelde volwassen vrouw, gaat de deur uit. Oussoren zal de dagelijkse klus missen. Natuurlijk wordt het een feest om deze eerste volledige Nederlandse vertaling van de Septuagint ten doop te houden. En daarna kan iedereen genieten van de vergelijking van de teksten. Een aanrader voor leerhuismensen, theologen, bijbelgroepen en nieuwsgierige joodse mensen. En voor de muziekliefhebber, want sommige teksten, zoals het gebed van Jezus Sirach, zijn zingbaar vertaald.