InleidingHet ontstaan en de groei en bloei van de moderne theologie hebben de Hervormde Kerk en de Nederlandse cultuur op een manier geschokt, die door haar historische gevolgen voor kerk en volk haar weerga niet kent. Zie A. Vos, ‘Ligt Europa in ? Naar aanleiding van Dr. B. Wentsel en de crisis in de cultuur van Europa,’ Kontekstueel 15.4 (2001) 26-35, en idem, ‘De onbetaalde rekening van de moderne theologie,’ Theologisch debat 5 (juni 2008) 29-35. Vóór het optreden van Opzoomer en Scholten en de hierdoor ontketende kerkelijke strijd was de kerkelijke kaart eenvoudig, terwijl de onkerkelijkheid in ons land