Eerste Hulp Bij Levensvragen: ‘Wat wil ik?’

Piekeren over werk, relaties, familie – we doen het allemaal. Heeft mijn leven zin? Doe ik het juiste werk? Ben ik er wel voor mijn vrienden? Waar geloof ik in? Soms voelen we ons eenzaam, vinden we onze richting niet en blijven we in rondjes draaien. Maar dat hoeven we niet alleen te doen. Onze zingevingsexpert Mathieu van Kooten draait sinds deze week vanuit het klooster Nieuw Sion een rondje met je mee. In deze maandelijkse column beantwoordt hij de ‘grote vragen’ waar veel (jonge) lezers mee rondlopen. Deze week de vraag: ‘Ik weet niet wat ik wil qua carrière, studie, relatie – met mijn leven. Hoe weet ik wat ik ècht wil?’

Wat wil ik?

Al van jongs af aan krijgen we deze vraag ingeprent. Ouders, docenten en loopbaancoaches – allemaal vragen ze: wat wil jij later worden? We vullen lijstjes in en doen persoonlijkheidstesten in de hoop dat daar ergens het antwoord uit rolt: wat we écht willen doen of zijn.

Maar vaak blijft er toch twijfel hangen. Over eerdere keuzes of over het pad dat we al bewandeld hebben. Dan duiken er soms onrustige gedachten op: ’Nu kan ik het roer niet meer omgooien’, ‘Hoe staat dat op mijn CV?’, ‘Ik ben te oud, te jong, te laat, te vroeg, te veel of te weinig…’

Ik weet nog hoe ik mijzelf op de middelbare school – en lang daarna – dagelijks met die vragen kwelde. Ook voelde ik al vroeg een druk om de juiste keuze te maken. Om te kiezen wat ècht bij me past. Om ambitieus te zijn en iets van mijn leven te maken. Enerzijds gaf dat me veel energie: om te werken, te zoeken, te presteren. Anderzijds maakte het me ook onrustig. Want weinig keuzes voelden echt kloppend op een dieper niveau.

Verborgen aannames

In zo’n schijnbaar simpele vraag als ‘wat wil ik?’ zitten veel aannames verborgen. De vraag gaat ervanuit dat er een concreet en bereikbaar ‘iets’ is dat we willen: een functietitel, een relatiestatus, een vakantiebestemming. Deze vraag impliceert ook dat de wil van het ik onze diepste verlangens kan vervullen. En uiteindelijk draait deze vraag om het ‘ik’ dat wilt. Maar wie of wat is deze ik? De persoonlijkheid die ik laat zien op mijn social media? Het profiel dat uit een test rolt? Hoe weet ik wie ik in wezen ben?

Wat wil mij?

Misschien kunnen we de vraag ook radicaal omdraaien: ‘Wat wil mij?’ Met andere woorden: Wat heeft mij nodig? Wat roept mij als ik stil word? Waar kan ik een rode draad in mijn leven zien die wijst naar een grotere verbondenheid? Door de vraag zó te stellen, bewegen we naar een diepere laag:

Human being

Deze omkeringen vergen oefening, stilte en vertrouwen. Begin met een kleine dagelijkse praxis, zoals een dankbaarheidsoefening, meditatie of simpelweg een natuurwandeling zonder telefoon. Zo in het leven proberen te staan vormt een krachtig protest tegen de cultuur van maakbaarheid en ‘alsmaar méér’ die onszelf, onze gemeenschappen en onze aarde uitholt. Het leven op aarde is te kostbaar om alleen maar bezig te zijn met het oplossen van problemen, maken van lijstjes en optimaliseren van efficiëntie. Er is een andere grondhouding mogelijk: die van het ontvangen van het leven als een wonderlijk avontuur. Het zoeken naar verbinding, zin en betekenis. Niet als human doing maar als human being (mens-zijn).

En juist in die grondhouding van ontvangen schuilt een diep vertrouwen: dat het Leven zèlf antwoord kan geven – als wij stil genoeg durven te worden om te luisteren.

Loop jij zelf met een levensvraag rond? Mail die dan naar redactie@theologie.nl en wie weet… misschien beantwoordt Mathieu binnenkort wel jouw vraag.

Mathieu van Kooten studeerde filosofie en theologie in Rotterdam en Edinburgh en werkt als interim-bestuurssecretaris in de publieke sector. Daarnaast volgt hij de opleiding Spiritualiteit & Zingeving (richting Geestelijk Begeleider) aan de Academie voor de Geesteswetenschappen. Hij heeft een brede interesse in thema’s rondom spiritualiteit, zingeving, filosofie, maatschappij en theologie, en zoekt steeds naar verbinding tussen diepgaande inzichten en de praktijk van het dagelijks leven. Een periode van meeleven in een benedictijns klooster wekte in hem een blijvende fascinatie voor de vraag hoe de wijsheid van kloostertradities kan worden vertaald naar de huidige tijd. Vanuit die zoektocht leeft hij tegenwoordig in klooster Nieuw Sion, een neo-monastieke woongemeenschap in Diepenveen.