Hernieuwd contract
Over een vastgelopen pastoraal gesprek
Predikant Jasja Nottelman bemerkte dat ze in één van haar pastorale gesprekken niet goed meer kon luisteren. De mevrouw in kwestie vertelde steeds maar weer hetzelfde verhaal en nam als vanzelfsprekend dat er weer een vervolgafspraak zou komen. Er moest iets veranderen, maar wat. Lees het in Jasja’s bijdrage aan de zomerserie ‘Vastgelopen gesprekken’.
Het was al een paar jaar geleden dat ze mij had opgezocht om pastorale gesprekken met haar te voeren. Ik was niet het enige contact dat ze had. Er waren veel hulpverleners die haar op allerlei manieren bijstonden. We kwamen al gauw in een soort ritme terecht. Het was eerst een keer per twee weken, toen er veel heftige dingen speelden, daarna bouwden we het af naar een keer per drie weken en toen naar een keer per maand.
Hier kom ik nooit meer vanaf
Maar het contact bleef en soms had ik het gevoel, hier kom ik nooit meer vanaf. Ze nam heel vanzelfsprekend aan dat we weer een vervolgafspraak maakten en nam aan het einde van een gesprek daar altijd het initiatief in. En ik pakte vanzelfsprekend mijn agenda. Het werd een soort onderhoudspastoraat. En ik zag steeds meer op tegen de gesprekken. Ik kreeg niet het gevoel dat we iets opschoten met de gesprekken die we voerden. Of liever gezegd dat mijn gesprekspartner er iets mee opschoot.
Het waren telkens dezelfde dingen die haar bezighielden: hoe moeilijk ze contact maakte met anderen, dat ze wel van alles wilde maar altijd weer afzei omdat ze te moe was, dat het leven in het algemeen zwaar en ingewikkeld was. Ze kwam altijd weer in een groef terecht. En ik gleed als vanzelf mee in die groef. Ik merkte dat ik mijn gedachten niet meer bij het gesprek kon houden, mijn aandacht dwaalde af en ik probeerde steeds meer de tijd te beperken van het gesprek. En dan was ik blij dat haar kon uitzwaaien.
Bovendien kreeg ik steeds meer het gevoel dat ik dit soort gesprekken op regelmatige basis anderen ook niet zo royaal aan kon bieden, dus dat het ook niet zo eerlijk was tegenover die mensen dat ik zo regelmatig een gesprek met haar had.
Dit kon niet langer zo doorgaan, dat was wel duidelijk, maar ik durfde het contact niet te verbreken. Ze was immers al zo vaak afgewezen, ik wilde het niet op mijn geweten hebben dat ze nog een keer zo’n knauw zou krijgen.
Open kaart
Toen besloot ik dat het zo niet langer kon. Ik vond dat ik op deze manier niet eerlijk tegenover haar en tegenover mezelf was. En het bevorderde de gesprekken ook zeker niet. Ik besprak met een collega hoe het met deze gesprekken ging en zij bevestigde me in mijn besluit.Ik trok de stoute schoenen aan en ik bij een volgend gesprek speelde ik open kaart: ‘Ik merk dat ik niet meer zo goed op deze regelmatige basis naar je kan luisteren. Dat doet jou niet goed en het doet mij ook niet goed. En ik merk dat ik de ruimte mis om anderen aandacht te geven in de vorm van gesprekken. Wat ik je wel kan bieden is dat we elkaar een keer in het najaar spreken en een keer in het voorjaar. Dan kun je mij vertellen hoe het met je gaat en dan kan ik met energie en belangstelling naar jouw verhaal luisteren.’
Tot mijn verrassing ging ze gretig in op mijn aanbod. Zij kon uitspreken dat ze het fijn vond dat ik het contact niet stopzette en ik kon met hernieuwde energie het contact opnieuw aangaan. Zo hebben we totdat ik uit de gemeente vertrok een prima tijd gehad en kreeg ik bij mijn afscheid een lief kaartje van haar met haar hartelijke dank voor het contact dat we hadden gehad al die jaren.
Jasja Nottelman is studentenpredikant bij het GSp in Groningen en predikant bij Vierplek De Bron in Beijum in Groningen. Ze is mede-eigenaar van de School in Visvliet, woon-en werkplaats. www.deschoolvisvliet.nl
Wil jij je luister skills aanscherpen? Lees Luisteren van Ben de la Mar
Luisteren van luistertrainer Ben de la Mar is een inspirerend en toegankelijk boekje over de kracht van echt luisteren. In een tijd waarin veel mensen verlangen naar echte verbinding, laat de auteur zien hoe nabijheid en aandacht een groot verschil kunnen maken. Luisteren is daarbij veel meer dan alleen het horen van woorden; het is een bewuste, open en intentievolle houding waarbij je ruimte maakt voor de ander – en ook voor jezelf. Ook de waarde van stilte en ‘nietsdoen’ krijgt een plek: soms is aanwezigheid het mooiste cadeau dat je iemand kunt geven. Een beknopt en warm boek voor ieder die een goede luisteraar wil zijn, en een mooi geschenk.
Klik, van coach en schrijver Reinier Sonneveld, is een verfrissend boek voor iedereen die op zoek is naar échte verbinding. Want echte verbinding behoort tot het mooiste dat je als mens kunt ervaren. Je voelt je gezien, zinvol en onderdeel van iets groters. Toch blijven veel gesprekken vluchtig, zeker in deze tijd van polarisatie, AI-gesprekken en smartphones. Reinier Sonneveld laat heel praktisch zien hoe je wezenlijk contact kunt maken en elkaars op zielsniveau kunt ontmoeten. De kern is een praktisch en vernieuwend model voor menselijke verbinding: het KLIK-model.
