Bijbelwetenschappen

Het verhaal van de overspelige vrouw roept tal van vragen op. Wat heeft die vrouw gedaan? Wat verstaat het evangelie onder de term ‘overspel’? Dat ze dat gepleegd heeft wordt in heel het verhaal niet betwist of bevraagd. Wat schrijft Jezus op de grond? Schrijft hij wel of zit hij te tekenen? Waarom komen de schriftgeleerden en farizeeën met deze casus ‘om hem op de proef te stellen’. En dan als laatste, maar misschien wel belangrijkste vraag: hoe zit het met de tekstuele status van dit verhaal?

Een man die zich niet kan beheersen en een vrouw die daar slachtoffer van wordt. Een misse daad van koning David die hij pleegde tegenover Batseba, hij dacht ermee weg te komen. We lezen het in de bijbel en we hebben er nog altijd mee te maken in de samenleving.

De redactie van Schrift krabde zich even achter de oren. Foute seks. Wat is foute seks in de Bijbel? Uiteindelijk lijkt toch alles ten dienste te staan van het Grote Verhaal, en is dan iets fout te noemen?

We komen dichter bij het lijden, het sterven en de opstanding van onze Heer. We bedenken hoe wij graag doodlopende wegen gaan, niet achter de Heer aan naar het leven. Vandaag mogen we al over de dood heen de verrezen Christus zien. Wij hoeven niet meer voor onszelf te leven, ‘maar voor Hem die voor de levenden is gestorven en opgewekt’ (2 Korintiërs 5:15). In 2 Kronieken gaan Juda en Jeruzalem ten onder, maar de gedeporteerden zullen terugkeren en Jeruzalem wordt hersteld. Psalmen 34, een acrostichon met het hele ABC van het geloof, zingt: ‘de Heer laat mensen veilig bij zich schuilen.’ De synagoge bidt het wekelijks. De verloren zoon mag schuilen bij zijn vader.

Het komt in de Bijbel vaker voor dat God spreekt, dan dat Hij zwijgt. God roept mensen of spreekt via hen. Ook klinkt zijn stem in natuurverschijnselen. Vooral in de Psalmen spreekt of zwijgt God. Mensen ervaren dat Hij zwijgt als hij niet antwoordt op hun vragen. Hij lijkt dan niet te luisteren. Maar ook als God zwijgt, kun je stellen dat Hij spreekt. Er is meer tussen woorden en stilte.

Misschien gaat het vandaag wel over kosten en baten en hoe die met elkaar in evenwicht moeten zijn. God heeft Mozes al eerder geroepen om het volk uit Egypte te leiden. Maar Mozes aarzelt nog steeds en twijfelt heviger dan ooit. Nu waagt God een nieuwe poging. Hij roept Mozes voor de tweede keer. Lukt het nu wel om hem zover te krijgen?

Eens te meer maakt Paulus het ons niet makkelijk om het goed te doen in het geloof. De meest indrukwekkende spirituele belevenissen en gaven kunnen hun waarde verliezen. Niet eens het martelaarschap garandeert dat ik een goede christen ben. En dat krijgen we in dezelfde dienst te horen als twee van de meest ingrijpende ontmoetingen: die van Mozes met God op de Sinai, en Jezus’ gedaanteverandering.

Ik heb een slecht geheugen. Niet omdat ik achteloos aan de dingen voorbij leef, maar omdat ik lid ben van de ‘club van volle hoofden’, zoals een vriend dat ooit zo treffend uitdrukte. Continu schieten gedachten door mijn hoofd als metalen balletjes in een flipperkast. Het voordeel van een slecht geheugen is dat je steeds opnieuw kunt genieten, in dit geval van deze prachtige natuurpsalm, Psalm 104, die ik voor deze blog aan het herlezen ben. Een nadeel is dan weer dat ik heel diep in mijn brein moet graven om na te denken over de vraag waarom ik tot bepaalde hertaalkeuzes ben gekomen.

De lezingen uit Kronieken en Lucas gaan over ‘bidden’. Over het je richten tot en je laten richten door God. Op de Biddag voor gewas en arbeid breidt dit ‘bidden’ zich nadrukkelijk uit tot de dimensies van arbeid en economie. Het is natuurlijk niet zo dat deze dimensies in ‘gewone’ diensten niet aan de orde zijn. Je zou kunnen zeggen dat op de Biddag
de aandacht ervoor uitdrukkelijk ‘geagendeerd’ wordt.