Geschiedenis
Dat Titus Brandsma niet in de beslotenheid van het karmelietenklooster bleef, en zijn vleugels tot ver buiten de Karmelietenorde uitsloeg, toont deze bundel. Brandsma was een veelzijdig persoon. Hij was […]
Als eerste geef ik een waarschuwing aan iedereen die de cover van ‘Katholiek, de beeldcultuur van het katholicisme’ ziet: Laat je niet afschrikken door de eerste indruk. Dit geldt met name voor kunstliefhebbers en niet- of voormalig gelovigen. Het boek doet uiterlijk misschien ouderwets klassiek aan maar op het tweede oog stap je in een aangename tijdsmachine.
Wat is het doel van zending? Het bewerkstelligen van het einde daarvan, de euthanasie van zending. Henry Venn, van 1841-1873 algemeen secretaris van de Church Missionary Society, pleitte voor de ontwikkeling van onafhankelijke kerken, geleid door lokale leiders, functionerend uit eigen middelen, en verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling en groei. In Afrika leek dit werkelijkheid te worden onder de leiding van de eerste Afrikaanse bisschop in de Anglicaanse Kerk, bisschop Samuel Ajayi Crowther.
Dat de Amerikaanse journaliste Dorothy Day (1897-1980) ooit nog eens op de nominatie zou komen te staan voor zaligverklaring in de Rooms-Katholieke Kerk, lag niet voor de hand. Dorothy Day was een bijzondere vrouw met een bijzondere levensloop.
Wat is de theologische betekenis van die zin uit de apostolische geloofsbelijdenis: geboren uit de maagd Maria? Arnold Huijgen legt verband met Matteüs’ verwijzing naar Jesaja: het gaat niet in de eerste plaats om maagdelijkheid.
De Handelingen van Tomas, die de verkondiging en marteldood van de apostel beschrijven, kregen al spoedig het stempel ‘apocrief’ opgedrukt. Dat maakte ze niet minder populair, maar anders dan de bijbelse teksten werden ze niet in een onveranderlijke vorm doorgegeven: men voelde zich vrij te schrappen, toe te voegen en te herschrijven om het verhaal bij de tijd te brengen. We gaan dit hier na in een dubbele procedure: we vergelijken de oudste vorm met de Latijnse bewerkingen van enkele eeuwen daarna, en deze bewerkingen met de weergaven in de legendenverzamelingen van de dertiende eeuw.
Tomas is zo ongeveer overal. Iedereen kent wel een T(h)omas, of het nu een bekende Nederlander, familielid of kennis betreft of een van de beroemde Thomassen uit de geschiedenis, waaronder een aantal die net als de apostel zelf heilig zijn verklaard (zoals Thomas Aquinas, Thomas More en Thomas Becket). Veel mensen hebben op een Sint Thomasschool gezeten of hebben een kerk met die naam bezocht. Anderen zijn misschien in een naar Tomas genoemde plek op vakantie geweest, of dat nu Sankt Thomas, Saint-Thomas, Santo Tomás of het Amerikaanse eiland Saint Thomas betrof.
Als je in een museum bovenstaande sculptuur (twaalfde eeuw) en het onderstaande schilderij van Caravaggio (1571-1610) op de voorkant van dit nummer naast elkaar zou kunnen zien, dan zou onze eerste aandacht als vanzelf naar het schilderij van Caravaggio uitgaan. Wat een dramatiek! Vergeleken met zijn schilderij is deze, sculptuur in het klooster van Santo Domingo de Silos bij het Spaanse Burgos zacht gezegd nogal saai.
De in Giethoorn opgenomen film Fanfare (1958) van cineast Bert Haanstra is een van de meest succesvolle films in Nederland ooit, en ligt opgeslagen in het collectieve geheugen van talloze oudere landgenoten. De in het verhaal essentiële muziek verzorgde organist-componist Jan Mul (1911-1971).
