Praktische theologie

Het vorige Ouderlingenblad was een themanummer waarin identiteit en gender centraal stonden met als titel: God kent je naam! In deze ‘Aan de slag’ handvatten om verder in gesprek te gaan.

Wie ‘hoort bij de kerk’, en wie niet? Misschien moeten we die vraag vandaag de dag niet meer simpelweg beantwoorden met hulp van het formele lidmaatschap. Dit Signalement doet een voorzet tot een andere manier van denken.

Bij de kroningsceremonie van Charles III op zaterdag 6 mei 2023 in Westminster Abbey in Londen zullen maar liefst twaalf nieuwe composities klinken. Vijf daarvan zijn geschreven om te zingen in de liturgie. Het betekent dat de kerkmuziekwereld straks weer nieuwe, feestelijke koormuziek rijker is.

In 2021 heeft Dirk van Keulen zijn onderzoek gepubliceerd naar wie er allemaal op Van Rulers overlijden in december 1970 schriftelijk in kerkelijke en brede journalistiek gereageerd hebben.[i] Van Keulen geeft hiermee niet alleen een geordende aanzet voor de Van Ruler-receptiegeschiedenis, die veel breder is dan kerkelijk Nederland, maar construeert ook een momentopname van publieke theologie eind jaren zestig, begin jaren zeventig in Nederland.

Op de 50e dag na Pesach is het alweer feest: oogstfeest, het wekenfeest na zeven weken oogsten! In Israël leest men dan de feestrol Ruth. Een prachtig verhaal om aan de hand van mooie, kleine details het bijzondere van Gods werk in het ‘gewone’ leven te gaan zien en Gods Geest te voelen waaien… Een feest om wie weet zelf ook in de open lucht te vieren of van natuur(beelden in de presentatie van de viering) te voorzien! God aan het werk zien kan het best zo concreet mogelijk om niet in zweverigheid te belanden.

De thema’s ‘mannen en de kerk’ en ‘mannen en theologie’ houden me al een tijdje bezig. Dat begon toen ik het boek ‘Männer und Kirche. Konflikte, Missverständnisse, Annäherungen’ van Reiner Knieling las. In dat boek las ik dat onder kerkverlaters het aantal mannen veel groter is dan vrouwen. Blijkbaar is de kerk er minder goed in om mannen erbij te houden. Daarmee wordt de thematiek van mannen en de kerk een missionair thema.

Op dit boek zat ik – en velen met mij – te wachten. Hoe gaat het, na het schrijven van zijn trilogie, verder met Dekker als denker, herder en wekker? Dekker pakt een fundamenteel sleutelwoord op uit de Bijbel en uit de gereformeerde traditie, namelijk ‘bekering’. Hij ligt er wakker van dat deze kernnotie veel te vaak afwezig is in de prediking en het missionaire werk. En daar bekering een hoofdpijler is waar ons kerkenwerk op steunt, staat niet alleen de kerk op instorten maar ook de samenleving. Het gaat immers bij bekering tegelijk om vernieuwing van ons hart, onze manier van denken én om onze daden, onze leefstijl.

In haar masteronderzoek naar ‘kliederkerk’ ontdekte Martha Kroes hoe eigenzinnig de Geest kon waaien te midden van het menselijk geklieder om op nieuwe manieren kerk te zijn.

Hans Jansen is een begrip in kerkmuziek-land. Vorig jaar verscheen zijn boek over de ontwikkelingen in protestants Duitsland. Hoe kijkt hij naar kerkmuziek in Nederland, in de liturgie – en daarbuiten?