Menu

None

Root en Bertrand – Wachten op God

Recensie van Wachten op God. Vanuit geloof en geduld bouwen aan je gemeente

Stapels met boeken
Boekomslag Wachten op God

In de afgelopen jaren schreef Andrew Root een aantal boeken, waarin hij uitlegt op welke manier onze tijd een crisis in de kerk en de theologie veroorzaakt. Die crisis wordt niet zozeer veroorzaakt door de kerkverlating, maar door een ingrijpendere crisis: het gebrek aan geloof dat God in deze tijd nog handelt. Omdat er geen vertrouwen meer in Gods handelen, is de gedachte dat de kerkleiding en kerkleden zelf van alles moeten doen om de kerk te redden.

Volgens Root deelt de kerk daarom in de malaise van deze seculiere tijd: God doet het niet meer en dus moeten wij het doen. Omdat Root in deze serie in gesprek was met sociologen en theologen heeft hij nu samen met Blair Bertrand een compactere en vereenvoudigde versie geschreven. Onlangs is een vertaling verschenen. Er is niet gekozen voor de vertaling van de Engelse titel. Dan zou het boek heten: Als de kerk stopt om te werken. Een toekomst voor je gemeente zonder dat geld, beleidsplannen en innovatie de hoofdrol spelen. De titel luidt nu: Wachten op God. Vanuit geloof en geduld bouwen aan je gemeente. De vertaling is van Milly Born-Wegman.

Root en Bertrand voeren het pleidooi om in het hier en nu te leven en Gods handelen te verwachten

Root en Bertrand leggen eerst uit dat de crisis van de kerk anders is dan je zou denken en dat de oplossing die vaak gekozen wordt de verkeerde oplossing is, die de kerkleden overvraagt en uitput. De gedachte is dat de crisis veroorzaakt wordt door krimp en kerkverlating en dat deze krimp alleen door innovatieve ideeën, die aantrekkingskracht hebben, kan overwonnen worden. De gedachte dat innovatieve ideeën helpen om de krimp tegen te gaan, wordt versterkt door het idee dat groeiende kerken vaak innovatief zijn. Deze gedachte rekent echter niet met God, die de kerk bouwt en leidt. De seculiere crisis zorgt ervoor dat de kerk óf vol nostalgie in het verleden blijft hangen en het verleden idealiseert als een tijd waarin de kerk van maatschappelijke betekenis was, óf dat de kerk met het hoofd in de wolken loopt en droomt van een toekomst, die wel eens nooit zal aanbreken.

Root en Bertrand voeren het pleidooi om in het hier en nu te leven en Gods handelen te verwachten. Doet de kerk dat niet, dan krijgen krachten vrij spel die afbreuk doen aan het evangelie. Root en Bertrand wijzen op megakerken, die hun leden schoffeerden omdat zij niet konden blijven aanhaken. Een voorganger met succes mag grensoverschrijdend gedrag vertonen, want het succes is heiliger dan het evangelie zelf. Root en Bertrand wijzen erop dat God vaak niet via succes werkt, maar vaak onopvallend ruimte schept voor Zijn handelen. De kerk moet daarom niet zelf als eerste handelen, maar leven in verwachting dat God zelf zal handelen. De keuze voor de titel is daarom niet gelukkig gekozen. Want het gaat de schrijvers niet om een afwachtende houding, maar om een houding vol verwachting.

Tijdens het verwachtend uitzien naar Gods handelen vertellen de leden van de gemeenschap elkaar verhalen over hoe zijzelf Gods handelen hebben ervaren

Tijdens het verwachtend uitzien naar Gods handelen vertellen de leden van de gemeenschap elkaar verhalen over hoe zijzelf Gods handelen hebben ervaren. Het is niet eenvoudig om pas op de plaats te maken. Het kan zelfs het sterven betekenen – sterven in de zin van het afsterven van het ongeloof en de oude mens. (Ik moest daarbij denken aan een korte discussie van langgeleden over een column van Willem Maarten Dekker, waarin hij het had over het begraven van de kerk.) Door het sterven heen kan de kerk als gelouterde gemeenschap zien welke taken God voor deze kerk op het oog heeft.

In de verhalen die aan elkaar verteld worden komt een wachtwoord bovendrijven dat de inspiratiebron vormt voor het doen en laten van de kerk in alle facetten. Zo’n wachtwoord is geen slogan of goedkope leus, maar een korte geloofsbelijdenis aan de ervaring ontsprongen. Wanneer de kerk handelt vanuit dit wachtwoord, deze korte belijdenis dient de kerk dit wachtwoord als een op ervaring gestoelde geloofsbelijdenis in ere houden. Wanneer het wachtwoord losraakt van de ervaring, wordt het wachtwoord een mantra. Dan wordt het meer een opdracht die de gemeente zichzelf heeft opgelegd en niet een belijdenis die helpt om Gods handelen te blijven verwachten en een belijdenis die helpt om de roeping ter plekke te vinden.

Door het sterven heen kan de kerk als gelouterde gemeenschap zien welke taken God voor deze kerk op het oog heeft

Root en Bertrand schreven dit boek voor kerkenraadsleden. Ik denk dat er nog een vertaalslag nodig is naar het niveau van kerkenraadsleden. Er zouden meer verhalen opgenomen kunnen worden, waarin de gedachten van Root en Bertrand worden uitgelegd. Daarbij hadden er meer aanwijzingen en (groeps)opdrachten of gespreksvragen opgenomen kunnen worden, waarbij kerkenraden uitgedaagd worden om niet in de gebruikelijke reflex van handelen te schieten, maar om verwachtingsvol uit te zien naar Gods handelen. Ook had duidelijker uitgelegd mogen worden hoe je dat doet: hoe je de tijd vult met verwachtingsvol uitzien naar wat God doet en hoe je dat doet: elkaar die verhalen vertellen waarin je iets van Gods werk en aanwezigheid hebt gemerkt.

Matthijs Schuurman is predikant van de Hervormde Gemeente Oldebroek.


Andrew Root en Blair Bertrand, Wachten op God. Vanuit geloof en geduld bouwen aan je gemeente. Uitgeverij: Utrecht: KokBoekencentrum Uitgevers, 2024. 160 pp. €20,00. ISBN 9789043540568

Luister ook deze aflevering van De theologie podcast

Wellicht ook interessant

Nieuwe boeken