Hendrikus Berkhof is een van de meest invloedrijke Nederlandse theologen van de twintigste eeuw. Karel Blei schreef het fascinerende levensverhaal van deze communicatieve theoloog, die er naar zocht om het evangelie slagvaardig te maken in de naoorlogse samenleving. Blei schetst Berkhof als een creatieve gangmaker, die de kerk een weg probeerde te wijzen tussen star traditionalisme en stuurloos modernisme door. Zo maakte hij op overtuigende wijze geschiedenis in de oecumene.

Net als het boek De weg van de vrede van Stefan Paas gaat dit boek van Jan Scheele-Goedhart over wat vroeger ‘het wezen van het Christendom’ werd genoemd: waar draait het in het christelijk geloof om? Stefan Paas schreef zijn boek om mensen die niet bekend zijn met het christelijk geloof om aan hen uit te leggen waar het in het christelijk geloof om draait. Scheele-Goedhart schrijft zijn boek juist voor de breedte van de oecumene, omdat hij merkt dat ook trouwe kerkgangers niet echt weten waar het in het christelijk geloof om draait.

Machtsmisbruik komt overal voor waar mensen samenwerken. Ook in de kerk. Zodra je verantwoordelijkheid voor iets of iemand draagt, bevind je je in een machtspositie. Hoe kun je daar gezond en respectvol mee omgaan? Marianne Bronsveld werkt als preventiecoördinator bij Meldpunt Misbruik en geeft in dit artikel enkele handvatten: train je zelfreflectie, vraag om hulp en koester vriendschap.   

Toen ik net twee jaar werkervaring had, werd ik – tot mijn verbazing – aangenomen als teamleider bij een maatschappelijk projectbureau. De thema’s en het contact met opdrachtgevers vond ik leuk, maar het leidinggevende gedeelte knap lastig. Met name het feedback geven. Wie was ik als 26-jarige om anderen te vertellen wat ze beter moesten doen? Wat als ze zich gekwetst zouden voelen? Toen ik dit een keer besprak met mijn eigen leidinggevende gaf hij me een tip: ‘Zacht op de persoon, hard op de inhoud.’ Een waar feedback-credo. Een simpel, maar vernuftig uitgangspunt. Het stelt de ander centraal. Het leert je diegene allereerst te zien als mens. Maar voel je je daardoor veel vrijer om scherp feedback te geven op de inhoud, op wat die ander beter kan doen?  Dat staat immers los van de waarde van die persoon.

De kerkorde typeert het werk van de kerkenraad als ‘leiding geven aan de opbouw van de gemeente in de wereld’. Maar wat moet je je daarbij voorstellen? Ord. 4-7-1 ziet het als de tweede taak van de kerkenraad, na de zorg voor de dienst van Woord en sacramenten: immers, in paragraaf 2.1 zagen we al dat de gemeente allereerst een horende en vierende gemeenschap is. Maar wie het Woord hoort en de gemeenschap met God en mensen beleeft rond doop en avondmaal, weet zich ook geroepen ‘tot dienst aan het Woord van God’ (art. IV-1 KO). Daarmee komt de opbouw van de gemeente in de wereld in beeld. Opbouw van de gemeente: in pastoraat, gemeentediaconaat, geestelijke vorming, en wat ook verder maar kan dienen ‘tot opbouw van het lichaam van Christus’. In de wereld: onder meer in diaconaal en missionair werk.

Hoe word je als kerk een plek waar jong en oud zich thuis voelen? Op vrijdag 13 februari 2026 organiseren de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), MissieNederland en partners het symposium Samen Jong in de praktijk. Tijdens deze dag wordt ook het Samen Jong Praktijkboek gelanceerd dat kerken helpt om generaties duurzaam met elkaar te verbinden.

Thandi Soko-De Jong woonde onlangs de Beijing 30+ conferentie bij van de Wereldraad van Kerken. Daarin werd er teruggeblikt op de wijze waarop vrouwen wereldwijd de afgelopen dertig jaar vorm hebben gegeven aan hun spirituele zoektochten. Ze raakt in het bijzonder geïnspireerd door de metafoor van de vogel met twee vleugels. In plaats van één gender centraal te stellen in de kerk en de theologie, en dus te vliegen met één vleugel, nodigt de metafoor ons uit om gelijkwaardige aandacht te besteden aan de ervaringen en het leiderschap van vrouwen.

Uit verschillende themanummers van Ouderlingenblad van de laatste tijd kwam het idee opborrelen eens verder te schrijven over – en lezers ‘aan de slag’ te laten gaan over – vragen rond gemeenteopbouw, beroepingswerk en toerusting. De vraag misschien wel: ‘hoe maken voorgangers hun gemeenten (iets meer) toekomstbestendig..?’

Het leven van een voorganger is niet alleen een leven van leidinggeven, onderwijzen en inspireren. Het is ook een leven waarin je zelf door het vuur gaat.

En misschien is dat juist wel een van de kostbaarste aspecten van het voorgangerschap: dat je leert om in het lijden niet weg te lopen, maar te blijven staan. Dat je zelf leert wat je anderen zo vaak voorhoudt: God is nabij in het lijden. Hij vormt je, juist daar.